راه‌های فرار از مهریه چیست؟

مهریه از نظر حقوقی یکی از دیون ممتاز به شمار می‌رود و پرداخت آن حتی در شرایطی که مرد بدهی‌های مالی دیگری نیز دارد، در اولویت است. با این ‌حال، برخی افراد به راه‌هایی برای پرداخت نکردن مهریه فکر می‌کنند. در این مقاله از بلاگ حقوقی ترازو، به این مساله پرداخته‌ایم که آیا راهی برای فرار از پرداخت مهریه وجود دارد؟ راه‌های فرار از پرداخت مهریه (راه‌های حقوقی مدیریت پرداخت مهریه) چیست؟

جرم انتقال مال به قصد فرار از دین (مهریه)

گاهی اوقات، افراد بدهکار از جمله بدهکاران مهریه، برای اینکه در دادگاه اثبات کنند که برای پرداخت دین خود مالی ندارند، اموال خود را از طریق معامله یا قراردادی صوری به دیگری منتقل می‌کنند.

در صورتی که صوری بودن این انتقال مشخص شود، اول معامله یا قرارداد مذکور طبق ماده ۲۱۸ قانون مدنی باطل خواهد شد. در گام بعدی فرد بدهکار به مجازات جرم انتقال مال به قصد فرار از دین (مهریه) محکوم خواهد شد. مطابق با ماده ۲۱ قانون نحوه اجرای محکومیت‌های مالی، مجازات چنین فردی حبس تعزیری یا جزای نقدی درجه ۶ جزای نقدی معادل نصف مهریه یا هر دو مجازات خواهد بود.

فردی که اموال مورد نظر با معامله یا قرارداد صوری به او منتقل شده نیز اگر از صوری بودن این معامله و قصد فرار از دین مهریه اطلاع داشته باشد، در حکم شریک جرم است. در این صورت، عین آن مال و در صورت تلف یا انتقال، مثل یا قیمت آن از اموال انتقال‌گیرنده به عنوان جریمه اخذ و مهریه از محل آن پرداخت خواهد شد.

چگونه می‌توان از پرداخت یک‌جای مهریه جلوگیری کرد؟

کارشناسان حقوقی توصیه می‌کنند که به جای فکر کردن به راه‌های فرار از پرداخت مهریه به راه‌های حقوقی مدیریت پرداخت مهریه فکر کنید. بهترین این راه‌ها ارائه دادخواست اعسار از پرداخت مهریه است. تا یک ماه پس از صدور حکم قطعی و اجرائیه مبنی بر پرداخت مهریه می‌توان این دادخواست را ارائه داد.

پس از ارائه دادخواست اعسار از پرداخت مهریه و تقسیط آن، دادگاه صادرکننده حکم شرایط اقتصادی مرد را ارزیابی می‌کند. با پذیرش این دادخواست از سوی دادگاه، مهریه برای زوج قسط‌بندی می‌شود و او باید طبق نظر دادگاه، مبالغ مشخصی را در مهلت‌های مقرر به عنوان اقساط مهریه پرداخت کند.

راهکارهای قانونی برای محافظت از اموال زوج چیست؟

مهریه همانند سایر دیون ممتاز زوج است. با این‌ حال، برای پرداخت این دین نمی‌توان همه اموال او را بدون توافق وی به فروش رساند. برخی از اموال زوج جزو مستثنیات دین محسوب می‌شوند. به این ترتیب، این دسته از اموال از نظر قانونی مشمول دارایی‌هایی که برای پرداخت مهریه به کار می‌روند، نخواهند شد. مستثنیات دین طبق ماده ۲۴ قانون نحوه اجرای محکومیت‌های مالی عبارت‌ است از:

• منزل مسکونی زوج که متناسب با شأن وی است.
• اثاثیه منزل که وسایل ضروری برای زندگی زوج هستند و جزو جهیزیه زن یا وسایل لوکس محسوب نمی‌شوند.
• کتب و ابزار علمی زوج در صورتی که او دانشجو، استاد دانشگاه، پژوهشگر یا مانند آن باشد.
• وسایل و لوازمی که زوج برای امرار معاش به آنها نیاز دارد. به طور مثال، اگر زوج راننده تاکسی‌های اینترنتی باشد، خودروی او را می‌توان به عنوان وسیله امرار معاش معرفی کرد. در این صورت، دادگاه با بررسی دقیق موضوع و اثبات آن، خودرو را از دارایی‌های قابل فروش برای پرداخت مهریه استثنا می‌کند.
• تلفن شخصی زوج
• مبلغی که در ضمن عقد اجاره به موجر پرداخت می‌شود، مشروط بر اینکه پرداخت اجاره‌بها بدون آن موجب عسر و حرج شود و عین مستأجره مورد نیاز زوج بوده و بالاتر از شأن او نباشد.

اگر در این مورد سوالاتی دارید، می‌توانید از خدمت مشاوره حقوقی وکلای پلتفرم حقوقی ترازو استفاده کنید.

تفاوت نقل و انتقال قانونی دارایی با انتقال به قصد فرار از دین

نکته مهمی که باید در زمینه انتقال دارایی زوج به آن توجه داشت، تفاوت آن با جرم انتقال به قصد فرار از دین است. برای اینکه جرم مذکور به اثبات برسد، باید به تاریخ انتقال دارایی توجه کرد. در صورتی که به عنوان مثال، زوج پیش از مطالبه مهریه توسط زوجه، دارایی‌های خود را از طریق صلح عمری به دیگری منتقل کرده باشد، نمی‌توان گفت که این انتقال به قصد فرار از دین بوده است.

به این نکته در رأی وحدت رویه شماره ۷۷۴ هیأت عمومی دیوان عالی کشور درباره «لزوم سبق محکومیت قطعی مدیون بر انتقال مال، جهت تعقیب کیفری تحت عنوان انتقال مال به دیگری با انگیزه فرار از دین» مورخ ۱۳۹۸/۰۱/۲۰ و نظریه مشورتی شماره ۷/۹۵/۹۹ مورخ ۱۳۹۵/۰۱/۲۴ اشاره شده است.

اثبات انتقال مال به قصد فرار از دین

برای اثبات معامله یا انتقال مال به قصد فرار از پرداخت مهریه توسط زوج، باید حکم محکومیت زوج به پرداخت مهریه و مستندات مربوط به معامله یا انتقال دارایی که پس از تاریخ صدور این حکم انجام شده را به دادگاه ارائه کنید.

از این اقدام زوج می‌توان در دادگاه کیفری و حقوقی شکایت کرد. با ارائه مدارک و مستندات صوری بودن معامله یا انتقال و قصد فرار از دین بودن زوج می‌توان جرم مورد نظر را به اثبات رساند و حکم بطلان معامله یا انتقال را از دادگاه حقوقی گرفت.

مدارک و مستنداتی که در این مسیر می‌توان از آنها استفاده کرد، شامل شهادت شهود و قرارداد انتقال یا معامله دارایی‌های زوج می‌شوند. دادگاه حقوقی با بررسی این مستندات حکم به بطلان معامله مورد نظر می‌دهد و جنبه کیفری این اقدام نیز در دادسرا و دادگاه کیفری بررسی خواهد شد.

نقش وکیل در ارائه دادخواست اعسار مهریه

همان‌طور که اشاره شد، یکی از بهترین راه‌های حقوقی مدیریت پرداخت مهریه ارائه دادخواست اعسار و تقسیط منطقی مهریه است. پیشنهاد می‌کنیم که این اقدام را با مشورت و همراهی یک وکیل باتجربه انجام دهید. چنین کارشناس خبره‌ای به شما در ارائه شواهد و مدارک کافی برای اثبات اعسار از پرداخت مهریه کمک می‌کند. به‌علاوه، روش صحیح نگارش و تنظیم دادخواست اعسار و تقسیط مهریه را می‌داند. در نتیجه، برای ارائه این دادخواست و پیگیری روند رسیدگی به آن در دادگاه دچار سردرگمی نخواهید شد.

برای دسترسی ساده‌تر و سریع‌تر به یک وکیل باتجربه، می‌توانید از پلتفرم حقوقی ترازو استفاده کنید. وکلای حقوقی ترازو، به عنوان بهترین وکلا و مشاوران حقوقی کشور همواره آماده هستند تا به سؤالات شما در این زمینه پاسخ دهند یا وکالت شما در چنین پرونده‌هایی را بر عهده بگیرند.

سخن پایانی

پرداخت مهریه به صورت یکجا مشکلی است که بسیاری از مردان با آن مواجه می‌شوند. بااین‌حال، بهتر است به جای به کار بردن روش‌هایی مانند معامله صوری دارایی‌های خود، از راهکارهای قانونی جهت تقسیط مهریه بهره ببرید. استفاده از این راهکارها و مشورت با یک وکیل باتجربه در این زمینه، شما را از عواقب اقدامات غیرقانونی نظیر معامله به قصد فرار از پرداخت مهریه نجات خواهد داد.

سؤالات متداول