برقراری نظم عمومی و برخورد قاطع و قانونی با مفاسد اجتماعی یکی از وظایف قوه قضائیه است. به منظور رسیدن به این هدف نیز برخی اقدامات جرمانگاری شدهاند. یکی از این اقدامات دایر کردن مراکز فساد و فحشا است. در این مقاله از بلاگ حقوقی ترازو، درباره جرم راهاندازی مراکز فساد و فحشا، مصادیق و مجازات آن میخوانید.
تعریف حقوقی دایر کردن و اداره مراکز فساد
طبق قوانین و مقررات جمهوری اسلامی ایران، مراکز فساد و فحشا به مراکزی گفته میشود که در آنجا اعمال منافی عفت عمومی انجام میشود. جلوگیری از راهاندازی این مراکز به اندازهای برای قانونگذار اهمیت داشته که این اقدام را جرمانگاری کرده و برای آن مجازات تعیین کرده است. جرم راهاندازی مراکز فساد و فحشا نوعی جرم به «عادت» و جرم «مستمر» به شمار میرود؛ به این معنا که برای تحقق آن باید استمرار وجود داشته باشد. ارکان این جرم عبارت است از:
رکن مادی: اقدام به راهاندازی و مدیریت مکانی که به عنوان مرکز فساد و فحشا شناخته میشود.
رکن روانی یا معنوی: علم و آگاهی فرد از جرم بودن این اقدام و تأسیس آن با سونیت
رکن قانونی: ماده ۶۳۹ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)
با تحقق و احراز این ۳ رکن، اقدام به دایر کردن و اداره مراکز فساد و فحشا قابل مجازات است.
مجازات قانونی دایرکنندگان مراکز فساد و فحشا
مطابق با ماده ۶۳۹ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)، مجازات این جرم حبس از یک تا ۱۰ سال است. علاوه بر این، مکانی که به عنوان مرکز فساد و فحشا شناخته میشود، به طور موقت با نظر دادگاه بسته خواهد شد.
البته اگر بتوان بر اقداماتی که در زمینه راهاندازی و مدیریت چنین مکانی انجام شده، عنوان قوادی نیز گذاشت، طبق تبصره همین ماده قانونی، مرتکب علاوه بر مجازات مذکور به حد قوادی (ماده ۲۴۳ قانون مجازات اسلامی) نیز محکوم میشود.
جرم قوادی با دایر کردن مرکز فساد و فحشا تفاوت دارد. برای احراز جرم اول باید اثبات شود که فردی چند نفر را برای ارتکاب زنا یا لواط با یکدیگر مرتبط کرده است. در مقابل، دایر کردن مرکز فساد و فحشا ممکن است لزوما فقط به این منظور نباشد و برای ارتکاب جرایم جنسی دیگری باشد.
مجازات اجاره دادن ملک به عنوان مرکز فساد
ممکن است فردی به جای تأسیس مراکز فساد و فحشا، ملک خود را به این منظور به دیگری اجاره دهد. در این صورت نیز با اثبات سونیت این فرد برای راهاندازی چنین مرکزی، وی نیز مشمول مجازات ماده ۶۳۹ قانون مذکور میشود.
کارشناسان حقوقی ترازو در هر ساعتی از شبانهروز در کنار شما هستند و به سوالات شما در این باره پاسخ میدهند.
مشارکت در راهاندازی مراکز فساد و فحشا
برای تشخیص مصادیق این جرم باید به رویه قضایی و نظریههای مشورتی که در این زمینه صادر شدهاند، توجه کرد. بر اساس نظر هیات عالی در صورتجلسه نشست قضایی مورخ ۱۳۹۷/۷/۲۵، برای احراز جرم دایر کردن مرکز فساد و فحشا نیازی به اثبات جرایم جنسی زنا و لواط نیست؛ بلکه صرف اداره کردن مرکز کافی است که این امر با تحقیق و زیر نظر گرفتن و نحوه تردد افراد به آن مرکز محقق میشود. منظور از فساد و فحشا نیز با توجه به سیاق ماده ۶۳۹، فقط جرایم جنسی است و سایر مصادیق فساد را شامل نمیشود و دادسرا بدون نیاز به صدور قرار اناطه به موضوع رسیدگی میکند.
علاوه بر این، طبق نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۰/۶۸۴ مورخ ۱۴۰۰/۱۱/۱۱، دایر کردن یا اداره کردن مرکز فساد یا فحشا موضوع ماده ۶۳۹، مستلزم تهیه محلی با هدف انجام جرایم جنسی است. به همین دلیل برگزاری جشنهای خانوادگی، میهمانیها و عروسیها هر چند موازین شرعی در آن رعایت نشود، از شمول این ماده خارج است.
مصادیق اشاعه فحشا در فضای مجازی
اشاعه فحشا در فضای مجازی طبق ماده ۱۴ قانون جرایم رایانهای قابل مجازات است. مطابق با این ماده قانونی، هر کسی با استفاده از سامانههای رایانهای، مخابراتی یا حاملهای داده (فلش مموری) محتویات مستهجن را منتشر، توزیع یا معامله کند یا به قصد تجارت یا افساد تولید، ذخیره یا نگهداری کند، به حبس از ۹۱ روز تا ۲ سال یا جزای نقدی از ۱۵ میلیون تا ۱۰۰ میلیون ریال یا هر دو مجازات محکوم خواهد شد.
طبق این ماده، به آثاری که دارای صحنهها و صور قبیحه باشند آثار مبتذل و به تصویر، صوت یا متن واقعی یا غیرواقعی یا متنی که نشاندهنده برهنگی کامل زن یا مرد یا اندام تناسلی یا آمیزش یا عمل جنسی انسان باشند، آثار مستهجن گفته میشود.
طبق تبصره دوم این ماده قانونی، اگر محتویات مستهجن برای کمتر از ۱۰ نفر ارسال شود، مرتکب به ۵ میلیون تا ۲۰ میلیون ریال جزای نقدی محکوم خواهد شد. در صورتی که این فرد چنین اقدامی را حرفه خود قرار داده یا به طور سازمانیافته مرتکب آن شود، چنانچه مفسد فیالارض شناخته نشود، به حداکثر هر دو مجازات مقرر در این ماده محکوم خواهد شد.
اثبات جرم دایر کردن و اداره مراکز فساد و فحشا
برای اثبات این جرم میتوان از دلایل و مستندات مختلفی استفاده کرد که مهمترین آنها عبارت است از:
۱- شهادت شهود یا استشهادیه محلی
۲- اقرار متهم
۳- گزارش ضابطان قضایی
علاوه بر این، میتوان از مدارکی مانند تصویر یا فیلم از این اماکن نیز استفاده کرد. چنین مدارکی به علم قاضی و احراز این جرم توسط وی کمک میکنند. البته اگر فردی بدون اطلاع از زمان، مکان و نحوه وقوع این جرم به وقوع آن شهادت دهد، طرف مقابل با اثبات بیگناهی خود میتواند از وی به اتهام افترا شکایت کند. بنابراین، استفاده از شهادت شهود یا تهیه فیلم و تصویر برای اثبات این جرم نیازمند دقت بیشتری است.
گزارشهای مردمی و ضابطان قضایی در اثبات جرم
گزارش ضابطان قضایی میتواند در اثبات این جرم مؤثر باشد. بنابراین، افرادی که از ارتکاب این جرم آگاهی دارند، میتوانند آن را به ضابطان قضایی گزارش دهند. این جرم را میتوان به پلیس امنیت اخلاقی نیروی انتظامی یا سرپرست دادسرای ویژه امنیت اخلاقی محل وقوع جرم گزارش داد. پس از آن، مأموران این مراجع قانونی نسبت به بررسی و تهیه گزارش از مکان مورد نظر اقدام خواهند کرد.
مال و درآمد حاصل از دایر کردن مراکز فساد
راهاندازی و اداره مراکز فساد و فحشا معمولا برای مرتکبان درآمدهایی دارد. پس از اثبات جرم مذکور و مجازات مرتکبان، ممکن است اموال و داراییهای حاصل از این اقدام مصادره شوند. در برخی موارد نیز به تشخیص قاضی پرونده، علاوه بر مجازات اصلی، مرتکبان از برخی حقوق اجتماعی محروم شده یا به مجازاتهای تکمیلی محکوم خواهند شد.
سخن پایانی
راهاندازی و اداره مراکز فساد و فحشا میتواند نظم عمومی را بر هم زند. به همین علت، مورد توجه قانونگذار قرار گرفته و طبق ماده ۶۳۹ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات) جرمانگاری شده است. از آنجایی که در برخی موارد، احراز این جرم یا بیگناهی ممکن است دشوار باشد، بهتر است پیش از هر اقدامی با یک وکیل باتجربه مشورت کنید. وکلای حقوقی کیفری در پلتفرم حقوقی ترازو همواره آماده هستند تا به سؤالات شما در این زمینه پاسخ دهند یا وکالت شما در چنین پروندههایی را بر عهده بگیرند.
سؤالات متداول
آیا صرف حضور در یک محل فساد، جرم محسوب میشود؟
خیر اما میتواند اماره یا نشانه وقوع جرم باشد و فرد باید بیگناهی خود را به اثبات برساند.
آیا برای اثبات این جرم نیاز به شاکی خصوصی است؟
خیر چون جرمی برخلاف نظم و اخلاق عمومی است.
آیا مجازات این جرم قابل تعلیق یا تخفیف است؟
به تشخیص قاضی پرونده بستگی دارد.