در دعاوی مختلف هر یک از طرفین برای اینکه حقانیت خود را به ثابت کنند، باید از اسناد و دلایل محکمهپسندی استفاده کنند. اینجاست که بسیاری از افراد با این پرسش مهم مواجه میشوند که آیا رسید خودپرداز ارزش اثباتی دارد یا نه؟ به عبارت دیگر، آیا میتوان از رسیدهایی که دستگاههای ATM یا خودپرداز صادر میکنند، برای اثبات مواردی مانند بدهی طرف مقابل در یک دعوای مالی استفاده کرد؟ این رسید بانکی در دادگاه به عنوان مدرک پذیرفته میشود؟ در این مقاله از بلاگ حقوقی ترازو، درباره ارزش اثباتی رسید خودپرداز در محاکم قانونی میخوانید.
دلایل اثبات دعوی
پیش از اینکه بخواهیم به این سؤال پاسخ بدهیم که آیا رسید خودپرداز ارزش اثباتی دارد یا خیر، باید ابتدا با ادله اثبات دعوی آشنا شوید. دلایل یا ادله اثبات دعوی در امور حقوقی و کیفری به دلایل و مدارکی گفته میشود که میتوانند ادعا یا حقانیت یک فرد را در دادگاه به اثبات برسانند. این ادله طبق مواد ۱۲۵۸ قانون مدنی و ۱۶۰ قانون مجازات اسلامی عبارتاند از:
۱- اقرار
۲- سند کتبی
۳- شهادت
۴- اماره قضایی در دعاوی حقوقی
۵- قسم
۶- قسامه (سوگند گروهی از افراد) در دعاوی کیفری
علم قاضی هم که با مواردی مانند تحقیقات محلی و ارجاع پرونده به کارشناس رسمی دادگستری به دست میآید نیز میتواند اثباتکننده حقانیت طرفین دعوی در محاکم کیفری باشد.
ارزش اثباتی رسید خودپرداز در مقایسه با دیگر اسناد
اسناد کتبی میتوانند دلایلی برای اثبات یک دعوی باشند، اما آیا رسید خودپرداز نیز مانند این اسناد قابلیت استناد در دعاوی مختلف را دارد؟ برای بررسی و درک بهتر ارزش اثباتی رسید خودپرداز باید آن را با ارزش اثباتی سند رسمی و عادی مقایسه کرد:
| سند رسمی | سند عادی | رسید ATM | |
| تعریف حقوقی | به سندی گفته میشود که در اداره ثبت اسناد و املاک، دفاتر اسناد رسمی یا نزد سایر مأموران رسمی (در حدود صلاحیت آنها) طبق مقررات قانونی تنظیم شده باشد. | اگر سندی توسط یکی از مأموران رسمی تنظیم اسناد تهیه شده ولی آن مأمور، صلاحیت تنظیم آن سند را نداشته یا برای تنظیم آن، ترتیبات قانونی رعایت نشده باشد، سند مذکور یک سند عادی است. | نوعی رسید الکترونیکی است که اطلاعات مربوط به تراکنشهای بانکی را نشان میدهد. |
| مستند قانونی | ماده ۱۲۸۷ قانون مدنی | ماده ۱۲۸۹ قانون مدنی ماده ۱۲۹۳ قانون مدنی ماده ۱۲۹۱ قانون مدنی | ماده ۱۲ قانون تجارت الکترونیک |
| ارزش اثباتی | بسیار بالاست؛ یعنی با ارائه این سند در محاکم قانونی، ادعای شما به اثبات میرسد. | اسناد عادی در دو مورد اعتبار اسناد رسمی را دارند و درباره طرفین دعوی، وراث و قائممقام آنان معتبر هستند: ۱- اگر طرفی که سند بر علیه او اقامه شده، صدور آن را از جانب فردی که سند به او نسبت داده میشود، تصدیق کند. ۲- هرگاه در محکمه ثابت شود که سند مزبور را طرفی که آن را تکذیب یا تردید کرده امضا یا مهر کرده است. | رسید خودپرداز داده نشاندهنده وجود داده و پیامهایی در سیستم بانکی کشور است. اگر بتوان با استعلام و ارائه مستنداتی یک تراکنش مالی در سیستم بانکی را در دادگاه به اثبات رساند، طبق ماده ۱۲ قانون تجارت الکترونیک ارزش اثباتی غیرقابل انکار است. |
اگر در شناخت انواع سند مشکلی دارید یا درگیر پروندههای اثبات ادعای مالی هستید، میتوانید سوالات خود را به شکل رایگان و در همه ساعات شبانهروز از کارشناسان حقوقی ترازو بپرسید.
رسید خودپرداز به تنهایی برای اثبات انتقال وجه کافی است؟
از توضیحاتی که تا اینجا داده شد، میتوان یک نتیجه مهم گرفت: اثبات واریز وجه از طریق رسید خودپرداز به عنوان یک سند معتبر و قابل استناد در مراجع قضایی و حقوقی امکانپذیر است. البته، به شرطی که اطلاعات موجود در این رسید بانکی معتبر و کامل باشند و این رسید جعلی نباشد.
چگونه میتوان امکان اثبات با رسید خودپرداز را تقویت کرد؟
برای اینکه رسید خودپرداز را بتوان به عنوان یک دلیل محکمهپسند و غیرقابل انکار در دعوی ارائه کرد، باید این رسید را با استعلام بانکی و دریافت گردش حساب بانکی با مهر و امضا از سوی بانک مورد نظر به عنوان یک دلیل و مستند محکمتر ارائه داد.
علاوه بر این، ارائه مدارک و مستنداتی مانند شهادت شهود، گواهی کتبی طرف مقابل مبنی بر دریافت وجه مورد نظر یا قرارداد مکتوبی که حاوی روش پرداخت وجه معامله و شماره پیگیری تراکنش بانکی است نیز میتواند به محکمتر شدن دلیل شما در دعاوی مختلف بهویژه دعاوی کیفری کمک کند.
اگر در زمینه اثبات واریز وجه مشکلی دارید، میتوانید به شکل آنلاین از وکلای ترازو مشاوره حقوقی بگیرید.
ارزش اثباتی رسید فیزیکی و پیامک بانکی در دعاوی حقوقی
از آنجایی که رسید فیزیکی و پیامک بانکی هر دو توسط سیستمهای بانکی صادر و ارسال میشوند، از ارزش اعتباری یکسانی برخوردار هستند. در واقع، این دو رسید بانکی را میتوان مشمول ماده ۱۵ قانون تجارت الکترونیکی دانست. با این حال، بهتر است این مستندات با ادله دیگری که از آنها نام برده شد، ارائه شوند.
پس از ارائه این مستندات، اعتبار و اصالت پیامک یا رسید بانکی توسط کارشناس رسمی دادگستری بررسی میشود. در نهایت، با تأیید اصالت این مستندات توسط کارشناس، رسید فیزیکی یا پیامک بانکی در دادگاه به عنوان مدارک اثباتکننده دعوا بررسی خواهند شد.
سخن پایانی
در پاسخ به این سؤال که آیا رسید خودپرداز ارزش اثباتی دارد، باید گفت که این سند میتواند ادعا یا حقانیت شما را در دادگاه حقوقی به اثبات برساند. با این حال، بهتر است در دعاوی مختلف بهویژه دعاوی کیفری، علاوه بر این رسید بانکی از ادله و مستندات تکمیلکننده آن نیز استفاده کنید.
در چنین مواقعی، یک وکیل باتجربه و آگاه به قوانین روز میتواند شما را راهنمایی کند. وکلای پلتفرم حقوقی ترازو، همواره آماده هستند تا به سؤالات شما در این زمینه پاسخ دهند یا وکالت و همراهی شما در دعاوی که رسید بانکی تنها مستند و مدرک شماست را بر عهده بگیرند.
سؤالات متداول
آیا میتوان بر اساس رسید خودپرداز، علیه فردی طرح دعوی کرد؟
بله.
آیا استعلام بانکی معتبرتر از رسید است؟
بله.
در صورت مفقود شدن رسید خودپرداز، چگونه واریز وجه را ثابت کنیم؟
با دلایل و مستندات دیگر مانند شهادت شهود و استعلام و گردش حساب بانکی.