قرار تعلیق تعقیب، نوعی قرار نهایی است که هدف از آن ارفاق به برخی متهمان مطابق با شرایط مقرر در قانون است. در نتیجه آن ادامه تعقیب و پیگیری دعوای عمومی متوقف خواهد شد. در این مقاله از بلاگ حقوقی ترازو، درباره قرار تعلیق تعقیب، مرجع صدور آن، شرایط و آثار این قرار در دعاوی کیفری میخوانید.
قرار تعلیق تعقیب چیست؟
قرار تعلیق تعقیب نوعی قرار شکلی در دعاوی کیفری است؛ به این معنا که برای صدور این قرار محتوای پرونده مورد رسیدگی قرار نمیگیرد، بلکه شرایط دیگری که در قانون به آنها اشاره شده ملاک صدور قرار هستند.
قرار تعلیق تعقیب، همانطور که از نام آن میتوان حدس زد، تعقیب متهم را برای مدتی مشخص معلق میکند. این قرار طبق ماده ۸۱ قانون آیین دادرسی کیفری توسط دادستان و با در نظر گرفتن شرایط تعلیق تعقیب صادر میشود. این قرار ظرف مدت ۱۰ روز پس از ابلاغ، قابل اعتراض در دادگاه صالح است.
البته جزئیاتی بر اساس نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۲/۴۰۷ مورخ ۱۴۰۲/۰۶/۱۱ اداره کل حقوقی قوه قضاییه وجود دارد. مطابق ماده ۳۴۰ قانون آیین دادرسی کیفری، جرایم تعزیری درجه ۷ و ۸ به طور مستقیم در دادگاه مطرح میشوند و مطابق با تبصره ۵ ماده ۸۱ قانون مذکور، صدور قرار تعلیق تعقیب در این جرایم در اختیار قاضی دادگاه است؛ دادستان در این جرایم اختیاری ندارد.
شرایط قانونی صدور قرار
شرایط تعلیق تعقیب در ماده ۸۱ قانون آیین دادرسی کیفری مقرر شده و به این ترتیب هستند:
- اتهام وارد شده بر متهم از جمله جرایم تعزیری درجه ۶، ۷ و ۸ که مجازات آنها قابل تعلیق است، باشد.
- پرونده شاکی خصوصی نداشته باشد یا شاکی گذشت کرده باشد.
- خسارت وارده جبران شده باشد یا با موافقت بزهدیده، ترتیب پرداخت آن در مدت مشخصی داده شود.
- متهم فاقد سابقه محکومیت مؤثر کیفری باشد.
میتوانید سوالات خود درباره این موضوع را با کارشناسان حقوقی ترازو در میان بگذارید و رایگان جواب خود را دریافت کنید.
مدتزمان تعلیق و تعهدات متهم در دوره تعلیق
در صورت وجود شرایط تعلیق تعقیب، دادستان میتواند پس از اخذ موافقت متهم و در صورت ضرورت با اخذ تأمین متناسب، تعقیب کیفری وی را از ۶ ماه تا ۲ سال معلق کند. در این صورت، دادستان متهم را حسب مورد، مکلف به اجرای برخی از این دستورها میکند:
۱- ارائه خدمات به قربانی جرم برای رفع یا کاهش آثار زیانبار مادی یا معنوی ناشی از جرم با رضایت بزهدیده
۲- ترک اعتیاد از طریق مراجعه به پزشک، درمانگاه، بیمارستان و یا به هر طریق دیگر، حداکثر ظرف ۶ ماه
۳- خودداری از اشتغال به کار یا حرفه معین، حداکثر به مدت یک سال
۴- خودداری از رفت و آمد به محل یا مکان معین، حداکثر به مدت یک سال
۵- معرفی خود در زمانهای معین به شخص یا مقامی به تعیین دادستان، حداکثر به مدت یک سال
۶- انجام دادن کار در ایام یا ساعات معین در مؤسسات عمومی یا عامالمنفعه با تعیین دادستان، حداکثر به مدت یک سال
۷- شرکت در کلاسها یا جلسات آموزشی، فرهنگی و حرفهای در ایام و ساعات معین حداکثر، به مدت یک سال
۸- عدم اقدام به رانندگی با وسایل نقلیه موتوری و تحویل دادن گواهینامه، حداکثر به مدت یک سال
۹- عدم حمل سلاح دارای مجوز یا استفاده از آن، حداکثر به مدت یک سال
۱۰- عدم ارتباط و ملاقات با شرکای جرم و بزهدیده به تعیین دادستان، برای مدت معین
۱۱- ممنوعیت خروج از کشور و تحویل دادن گذرنامه با اعلام مراتب به مراجع مربوط، حداکثر به مدت ۶ ماه
آثار حقوقی تعلیق تعقیب
با صدور قرار تعلیق، تعقیب کیفری متهم طبق نظر دادستان (یا دادگاه رسیدگیکننده به پرونده در جرایم تعزیری درجه ۷ و ۸)، برای مدت ۶ ماه تا ۲ سال معلق خواهد شد. در این مدت، متهم باید دستورات دادستان یا دادگاه را طبق ماده ۸۱ قانون آیین دادرسی کیفری اجرا کند.
در این شرایط، اگر متهم مرتکب جرم دیگری نشود، تعقیب کیفری او برای همیشه منتفی شده و پرونده وی مختومه خواهد شد. همچنین، آن دسته از سوابق کیفری که مربوط به قرار تعلیق تعقیب باشند و منجر به محکومیت قطعی متهم نشده باشند، معمولا در سجل قضایی ثبت نخواهند شد.
وکلای ترازو در چنین پروندههایی همیشه در کنار شما هستند. میتوانید به شکل آنلاین از آنها مشاوره حقوقی دریافت کنید.
وقت کم داری؟ راهحل نزدیکه
مشاوره فوری و آنلاین با وکلای ترازو، بدون نیاز به مراجعه حضوری
دلایل لغو تعلیق و ادامه رسیدگی کیفری
دلایل لغو تعلیق تعقیب در تبصرههای ماده ۸۱ قانون آیین دادرسی کیفری بررسی شده است. بر این اساس، دلایل لغو این قرار ممکن است این موارد باشند:
۱- متهم در مدت تعلیق به اتهام ارتکاب یکی از جرایم مستوجب حد، قصاص یا تعزیر درجه ۷ و بالاتر مورد تعقیب قرار گیرد و تعقیب وی منتهی به صدور کیفرخواست شود.
۲- دستورهای مقام قضایی طبق که در این ماده قانونی به آنها اشاره شده را اجرا نکند.
۳- در مدت قرار تعلیق تعقیب معلوم شود که متهم دارای سابقه محکومیت کیفری مؤثر است.
تفاوت تعلیق تعقیب با تعلیق اجرای مجازات
قرار تعلیق تعقیب با تعلیق اجرای مجازات تفاوت دارد. قرار تعلیق در مرحله تحقیقات مقدماتی صادر میشود، اما تعلیق اجرای مجازات توسط دادگاه کیفری ضمن صدور حکم یا پس از آن در زمان اجرای مجازات انجام میشود. علاوه بر این، همانطور که توضیح داده شد، برای صدور قرار تعلیق تعقیب، باید موافقت متهم نیز گرفته شود؛ اما تعلیق مجازات چنین نیست.
سخن پایانی
قرار تعلیق تعقیب یکی از قرارهای شکلی کیفری است که پیش از رسیدگی به پرونده و در مرحله تحقیقات مقدماتی صادر میشود. این قرار میتواند سرنوشت متهم در برخی پروندهها را تغییر دهد. بنابراین، آشنایی با مقررات آن اهمیت فراوانی دارد. در این مقاله، هر آنچه باید درباره این قرار کیفری بدانید را خواندید. حضور وکیل در چنین پروندههایی میتواند دغدغهها و سردرگمی شما را تا حد زیادی کم کند. وکلای ترازو میتوانند در این مسیر در کنار شما باشند.
سؤالات متداول
آیا برای همه جرایم میتوان قرار تعلیق تعقیب صادر کرد؟
خیر. جرم باید از جمله جرایم تعزیری درجه ۶، ۷ و ۸ باشد.
اگر متهم تعهدات دوران تعلیق را اجرا نکند، چه میشود؟
قرار تعلیق لغو میشود. مدتی که تعقیب معلق بوده، جزو مدت مرور زمان جرم محسوب نمیشود.
تعلیق تعقیب در سابقه کیفری فرد ثبت میشود؟
آن دسته از سوابق کیفری که مربوط به قرار تعلیق تعقیب باشند و منجر به محکومیت قطعی متهم نشده باشند، معمولاً در سجل قضایی افراد ثبت نخواهند شد.