تقسیم ارث بین دختر و پسر و قوانین ارث فرزندان

تقسیم ارث بین دختر و پسر و قوانین ارث فرزندان

1 آبان 1399
  /  
منتشر شده در ارث
،
مقالات
،

نحوه تقسیم ارث بین فرزندان دختر و پسر متوفی از جمله موارد مهم در تقسیم ارث یا ماترکی است که از متوفی بر جا می‌ماند و در نظام حقوقی ایران احکام و قوانین خاصی دارد.

حتما تا به حال در مورد قانون تقسیم ارث بین فرزندان دختر و پسر چیزهایی شنیده‌­اید و می­‌دانید که پسران دو برابر دختران ارث می‌برند، اما شاید از استثنائات آن خبر نداشته باشید. گاهی برخی افراد از وکلا می‌پرسند که آیا سهم‌الارث پسر و دختر مساوی شده است؟ در ادامه به بررسی قوانین تقسیم ارث بین فرزندان می‌پردازیم و به تمامی این ابهامات پاسخ می‌دهیم.

قانون جدید تقسیم ارث بین فرزندان در سال ۱۴۰۱

طبق ماده ۸۶۱ قانون مدنی، موجب ارث دو امر است: نسب و سبب. خویشاوندان نسبی آنهایی هستند که رابطه­‌ی هم‌خونی با متوفی دارند و خویشاوندان سببی آن دسته از افرادی هستند که به سبب ازدواج، دارای رابطه‌­ی فامیلی با متوفی شده‌­اند.

به موجب رابطه­­‌ی نسبی، دختر از طبقه اول ارث می‌­باشد و سهم ارث دختر از پدر، بر طبقات بعدی مقدم است. یعنی در صورتی­‌که متوفی فرزندانی داشته باشد، خویشاوندان دیگرِ ایشان در طبقات دوم و سوم، ارث نمی‌برند.

تا اینجا متوجه شدیم که دختر متوفی از طبقه اول ارث است و نسبت به بقیه­­‌ی وراث مقدم‌­تر است. حال به بررسی حالت‌­های مختلف ارث دختر از والدین می‌­پردازیم.

اگر متوفی ابوین نداشته اما یک یا چند اولاد داشته باشد، ماترک به شکل زیر بین آنها تقسیم می­‌شود:

  • اگر فرزند یک نفر باشد خواه پسر یا دختر، تمام‌ ترکه به او می‌رسد.
  • اگر همه­‌ فرزندان دختر باشند، ماترک بین آنها به طور مساوی تقسیم می­‌شود.
  • اگر تعداد اولاد، متعدد بوده و بعضی دختر و بعضی پسر باشند، پسر دو برابر دختر ارث می‌برد.
  • اگر تنها وارثان متوفی مادر و پدر و یک دختر باشند، یک ششم ارث به پدر، یک ششم به مادر و سه ششم به دختر تعلق می­‌گیرد و باقی مانده که یک ششم است، تقسیم بر پنج می‌­شود. از این مقدار یک پنجم به پدر، یک پنجم به مادر و سه پنجم به دختر تعلق می­‌گیرد.
  • اگر تنها وارث متوفی مادر و پدرش با چند دختر باشند، یک ششم ترکه به پدر و یک ششم به مادر و بقیه که چهار ششم است، بین دختران به طور مساوی تقسیم خواهد شد.
  • اگر تنها وارث متوفی مادر، پدر، دختر و پسرش باشند، یک ششم ارث به پدر، یک ششم به مادر و بقیه (چهار ششم) بین دختران و پسران تقسیم می‌­شود. به طوری که به پسران دو برابر سهم‌الارث دختران برسد.

با توجه به این ماده متوجه می‌شویم که اگر وارث متوفی تنها یک دختر باشد و وراث دیگری از طبقه اول یا زوج و زوجه وجود نداشته باشد، دختر متوفی تمامی ارث را خواهد برد.

قانون جدید تساوی ارث دختر و پسر ۱۴۰۱

بسیار از ما سوال می‌شود که در قانون جدید آیا سهم دختر و پسر مساوی شده است یا خیر؟ باید بگوییم که هیچ قانون جدیدی در این باره تصویب نشده و کماکان به طور کلی سهم الارث پسر به اندازه دو برابر سهم دختر است.

نحوه تقسیم ارث پدر بین فرزندان دختر و پسر

در توضیح سهم پسر از تقسیم ارث، باید به این نکته توجه داشته باشید که چنانچه فرزندان، همه پسر یا همه دختر باشند، سهمشان مساوی است. بنابراین قانون برابری ارث دختر و پسر، تنها در همین مورد امکان­‌پذیر است در غیر این صورت، سهم پسر دو برابر سهم دختر است. در واقع بعد از پرداخت دیون و وصایای متوفی، چنانچه مالی باقی بماند، پسر دو برابر دختر ارث می‌­برد.

سهم الارث دختر و پسر از مادر

مدتی است که این سوال به یکی از پرسش‌­های متداول تبدیل شده و بسیاری از افراد می­‌خواهند بدانند که طبق قانون جدید سهم الارث دختران و پسران از مادر متوفیِ خود چه مقدار خواهد بود. جالب است بدانید که در تقسیم سهم الارث بین پدر و مادر تفاوتی وجود ندارد. یعنی در هر صورت سهم پسران دو برابر سهم دختران است. برای اطلاعات بیشتر در این خصوص می توانید به مقاله ارث از مادر مراجعه کنید.

 استثناء در سهم الارث دختران

در مطالبی که برایتان عنوان کردیم، حالات مختلف قواعد تقسیم ارث در صورت وجود دختر و پسر را برای متوفی بررسی کردیم. اکنون به یکی از استثنائات طبقه اول می‌­پردازیم.

بر مبنای ماده ۹۱۰ قانون مدنی، هرگاه میت اولاد داشته باشد، حتی یک نفر، اولادِ اولاد او (نوه) ارث نمی‌برند. یعنی اگر متوفی، دختر یا دخترانی داشته باشد، نوه‌­ها و یا نتیجه­‌های او ارث نخواهند برد.

ماده ۹۱۱ قانون مدنی می‌گوید: هر گاه میت اولادِ بلا­واسطه نداشته باشد، اولادِ اولاد او قائم‌ مقام اولاد بوده و بدین طریق جزو وراث طبقه­‌ی اول محسوب شده و با هر یک از ابوین که زنده باشد ارث‌ می‌­برد. تقسیم ارث بین اولاد بر حسب نسل به عمل می­آید. یعنی هر نسل حصه‌­ی کسی را می­‌برد که توسط او به میت می‌­رسد. بنابراین اولاد پسر دو برابر اولاد دختر ارث می‌­برند.

این ماده همچنین بیان می‌کند که اگر هیچکدام از فرزندان میت در قید حیات نباشند، نوه‌ها ارث پدر یا مادر خود را می‌برند. به این معنا که اگر دختر متوفی در هنگام فوت والدین خود در قید حیات نباشد اما فرزندانی داشته باشد، آنها سهم الارث مادر خود را بر مبنای قواعد بالا به ارث می‌­برند.

برابر کردن سهم دختر و پسر با استفاده از وصیت

شاید تا به حال عبارت قانون برابری ارث دختر و پسر را شنیده باشید و بخواهید اطلاعاتی در مورد آن کسب کنید. اگر تعداد پسران، کمتر از نصف تعداد دخترها باشند مثلاً دو پسر و پنج دختر، وصیت زیاده بر ثلث می‌شود و می‌توان سهم الارث را به صورت مساوی بین آنها تقسیم کرد.

اگر وارث، مازاد بر ثلث را تنفیذ کنند، مثل حالت اول سهم پسران و دختران برابر خواهد شد و اگر تنفیذ نکنند، وصیت تا ثلث معتبر خواهد بود. نتیجه‌ای که به دست خواهد آمد این است که سهم دختران تا جایی که ممکن است به سهم پسران نزدیک خواهد شد.

تقسیم زمین کشاورزی بین دختر و پسر

طبق آنچه که در قانون آمده، تمامی وراث در تمامی زمین‌های موروث به نسبت دو سهم پسر و یک سهم دختر شریک هستند. در کل، زمین کشاورزی هر مقدار که باشد، مابین فرزندان به نسبت سهم‌الارثشان که دختران نصف پسران می‌باشد، ارث می‌برند.

همچنین دختران می‌توانند اجرت‌المثل سال‌های تصرف و منافع حاصل از آن را از پسران مطالبه کنند. در مورد حفر چاه هم این مسئله را بهتر است  بدانیم که حفر چاه جدید بر مالکیت نیست. اگر چاه حفر شده، صرفاً متعلق به زمین کشاورزی مورد نظر باشد، می‌توانند هزینه حفر را به نسبت قدرالسهم وراث مطالبه کنند. ولی چنانچه به آن زمین کشاورزی مربوط نباشد، چاه، متعلق به حفرکنندگان آن است. همچنین اگر تقسیم نامه بین وراث وجود نداشته باشد، آنها می‌توانند دادخواست تقسیم ترکه بدهند.

سخن پایانی

در این مقاله در مورد سهم الارث دختر و پسر، تقسیم ارث بین دختر و پسر و ارث فرزندان اطلاعاتی را در اختیار شما گذاشتیم. امیدواریم که این مطالب برای شما مفید بوده باشد. برای اطلاعات بیشتر می­‌توانید با مشاوران حقوقی پلتفرم ترازو ارتباط برقرار کنید.

سوالات متداول

اگر متوفی تنها یک دختر داشته باشد و غیر از او وارث دیگری نباشد نحوه تقسیم ارث چگونه خواهد بود؟

در این صورت دختر متوفی تمامی اموال ماترک را به ارث خواهد برد.

اگر متوفی چند دختر داشته و وارث دیگری نداشته باشد، ماترک او چگونه تقسیم خواهد شد؟

در این حالت تمام اموال به جامانده بین دختران به صورت مساوی تقسیم می­‌شود.

در صورت وجود فرزندان دختر و پسر تقسیم ارثیه چگونه خواهد بود؟

در این صورت فرزندان پسر دو برابر فرزندان دختر ارث می­‌برند.

آیا سهم الارث پسر و دختر مساوی شده است؟

خیر. هنوز هم سهم دختر نصف پسر است.

ارث پدر بین فرزندان دختر و پسر چگونه تقسیم میشود؟

ارث پسر دو برابر ارث دختر است.

۴.۱/۵ - (۱۰۴ امتیاز)

دیدگاه شما

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

۱۷۲ دیدگاه ثبت شده
علی 18 مهر 1402
پاسخ

سلام خسته نباشید ما یک خونه داریم که پدربزرگم وصیت کرده بود نصفش مال مادربزرگم هست ولی متأسفانه پدر بنده بیست و چهار ساعت قبل از مادربزرگم فوت کردند تکلیف چیه ما بچه های پسر هستیم بعد از ما دوتا دختر و یدونه پسر هست

مصطفی عبداللهی 29 فروردین 1403
پاسخ

سلام ارث پدربزرگ شما طبق وصیت متوفی تا یک سوم تقسیم میشه و مابقی طبق قانون هرکس سهم می برد

سجاد عسگری چیانه 9 مهر 1402
پاسخ

سلام وقت بخیر .. پدر ما قبل قبل از پدر بزرگ ما فوت شد.. ما از پدر بزرگمان ارث میبریم

مهدی شیرزاد 3 مهر 1402
پاسخ

با سلام
آیا هنگام پرداخت سهم الارث ورثه( دختر و پسر ) وصیت نامه متوفی بر گواهی انحصار وراثت مقدم است یا گواهی انحصار وراثت بر وصیت نامه مقدم است؟

مصطفی عبداللهی 28 فروردین 1403
پاسخ

سلام طبق وصیت تا یک سوم اموال عمل می شود و مابقی طبق قانون

علیرضا 31 مرداد 1402
پاسخ

سلام خدمت شما سوالی ازتون داشتم آیا پدر ما فوت شده و ما سه برادر هستیم با مادرمون الان خانه ای که از پدر برای ما مانده به چه صورت تقسیم میشه؟ممنون میشم جواب بدید🙏🏻

کارشناس حقوقی ترازو 31 مرداد 1402
پاسخ

سلام. یک هشتم سهم مادر شماست و بقیه اموال بین پسران به صورت مساوی تقسیم می شود.

نورزاده 11 مهر 1402
پاسخ

مادر میتونه مهریه اش رو هم درخواست کنه

حسن حسینی نژاد 14 مرداد 1402
پاسخ

خسته نباشدوقت بخیر درزمان حیات پدر زمینی خریدم وهمانجور دردست پدربود وزراعت میکرد وهمچنین پدرم ۱۱تا ازگاوهایم را فروخته وپولش را بمن نداد وهمچنین تصادف بدی کرد که من مجبور شدم تمام هست نیستم را بدم حتی سر این موضع ازهمسرم جدا شدم الان پس از فوت پدر ایا من میتوانم ان راازبقیه وراث طلب نمایم اگه میشه راهنمایی کنید ممنون میشن

کارشناس حقوقی ترازو 18 مرداد 1402
پاسخ

وقت بخیر.
از طریق لینک زیر با وکلای ما ارتباط برقرار کنید تا شما رو راهنمایی کنند.
https://etarazoo.com/مشاوره-حقوقی-آنلاین/

بیتا 12 مرداد 1402
پاسخ

لطفا قانون سهم مساوی دختر و مسر تصویب کنید.
همه زحمتهای پدرومادر پای دختران است، و مثل قدیم که پسرها نان آورخانواده بودند نیست،
قدیم پسرمسئولیت پدرومادر و خواهران داشت الان اونقدر زندگی‌ها سخت شده هرکسی سرزندگی خودشه و کاری به قدیم ندارن

کارشناس حقوقی ترازو 17 مرداد 1402
پاسخ

وقت بخیر. قوانین مربوط به ارث آمره هستند و طبق دستور شرع اعمال می شود برای اینکه فرزندان به نسبت مساوی ارث ببرند مورث می تواند از یک سوم اموال خود برای دختر وصیت کند اما برای دو سوم باقی مانده خیر.

نسترن شعبانی 29 مهر 1402
پاسخ

دقیقا

ناشناس 10 مرداد 1402
پاسخ

سلام وقتتون بخیر
اگر مردی تمام اموال خودش رو صلح عمری به همسر دوم خود کند بعد از فوت اون مرد ،پسرای همسر اولش ارثی از اون اموال نمی برن؟یعنی سند ۶ دانگ به اسم همسر دوم میشه و بعد از فوت همسر دوم هم اون اموال به فرزند همون زن میرسه؟
در این صورت ۳ تا پسر که از همسر اول مرد بودن (که البته مادرشون طلاق گرفته)نمی تونن ادعای هیچ ارثی داشته باشن؟

کارشناس حقوقی ترازو 17 مرداد 1402
پاسخ

وقت بخیر. اموال منتقل شده از طریق صلح عمرا تا زمان فوت همسر دوم در اختیار ایشان است اما به طور کلی امکان محروم کردن فرزندان از ارث وجود ندارد و صلح عمری باعث محرومیت و برخوردارنشدن از میراث نخواهد بود.

سیدمحمود 13 تیر 1402
پاسخ

اگر موفتی فرزندان دخترش نصف فرزندان پسر باشد مثلا
دو پسر یک دختر و همسر و مادرش ارث دختر باز هم نصف ارث پسر میباشد یا نه با پسر برابر میشود چون تو یه سوره از قران معنی ایه چنین بود که اگر فوتی چند پسر داشته باشدولی تنها یک دختر داشته باشد میتوانند سهم ارث دختر را مثل پسر پرداخت کنن .
ایا این فقط با رضایت پسرها انجام میشود یا خیر قانون ارث اینگونه است .ممنون از توجه شما اگه اسم سوره و ایه رو خواستید تا براتون ارسال کنم .

کارشناس حقوقی ترازو 16 تیر 1402
پاسخ

سلام و وقت بخیر
خیر. ارث هر پسر دوبرابر ارث هر دختر خواهد بود. البته اگه وصیت بشه برابر ارث ببرن تا یک سوم اموال مساوی تقسیم میشه.

سیما ایوبی 30 خرداد 1402
پاسخ

سلام وقت بخیر . اگه فردی که فوت شده است مرد باشد و دو دختر و همسرش در قید حیات باشند در زمان تقسیم ارث ، ارثی به خواهر وبرادر مرد میرسد؟ یا تمام ارث بین دو دختر و زن متوفی تقسیم میشود؟

کارشناس حقوقی ترازو 5 تیر 1402
پاسخ

سلام و وقت بخیر
خیر به خواهر و برادر ارثی نمیرسه.

محمد محبی 8 خرداد 1402
پاسخ

سلام. امکانش هست وصیت نامه طوری تنظیم شود که فرزندان دختر و پسر یک اندازه ارث ببرند؟ شامل قانون بیشتر بودن دختران بیشتر از دوبرابر پسران که بالاتر ذکر شده نمیشه؟

کارشناس حقوقی ترازو 9 خرداد 1402
پاسخ

سلام و وقت بخیر
در این صورت تا یک سوم اموال بین دختر و پسر مساوی تقسیم میشه ما بقی طبق قانون دو به یک تقسیم میشه مگه اینکه فرزندان پسر رضایت به تقسیم کل ماترک به نحو مساوی بدهند.