تعیین مهریه‌های سنگین، علاوه بر مسائل مربوط به پرداخت و مطالبه آن، بحث هزینه ثبت مهریه در دفتر ازدواج را نیز در پی دارد. در طرح اصلاح قانون نحوه اجرای محکومیت‌های مالی و مهریه، پیشنهاد شده است برای ثبت مهریه‌های بالاتر از ۱۴ سکه، مبلغی متناسب با ارزش مهریه به‌عنوان حق ثبت مهریه دریافت شود. در این مقاله از بلاگ حقوقی ترازو، مبنای محاسبه هزینه ثبت مهریه، نرخ‌های مطرح‌شده در طرح و نکات حقوقی مربوط به آن را بررسی می‌کنیم.
حق ثبت مهریه چیست؟
حق الثبت مهریه مبلغی است که در طرح اصلاح قانون نحوه اجرای محکومیت‌های مالی و مهریه، برای ثبت مهریه در دفتر ازدواج پیش‌بینی شده است. مطابق این پیشنهاد، میزان هزینه ثبت با توجه به ارزش مهریه تعیین می‌شود و برای مهریه‌های بالاتر از ۱۴ سکه، نرخ‌های متفاوتی در نظر گرفته شده است.
نکته قابل توجه آنکه باید میان حق ثبت مهریه و مالیات مهریه تفاوت قائل شد. حق الثبت، هزینه‌ای مرتبط با ثبت سند است؛ درحالی‌که مالیات مبنای قانونی و مقررات خاص خود را دارد. بنابراین، نباید مبالغ مطرح‌شده برای حق الثبت را بدون بررسی مبنای قانونی، مالیات مهریه معرفی کرد.
برای تصمیم‌گیری درباره میزان مهریه، هزینه‌های ثبت ازدواج یا حقوق و تعهدات زوجین، بهتر است پیش از عقد از جوانب حقوقی موضوع مطلع شوید. از طریق مشاوره حقوقی مهریه تخصصی ترازو می‌توانید سوالات خود را با وکیل مهریه در میان بگذارید و با آگاهی بیشتری تصمیم بگیرید.
جواب حقوقی‌ات رو همین الان بگیر
ترازو سریع‌ترین راه برای رسیدن به پاسخ‌های حقوقی قابل اعتماد است
هدف از دریافت حق الثبت مهریه چیست؟
هدف اصلی پیشنهاد حق الثبت مهریه، افزایش هزینه تعیین مهریه‌های بسیار سنگین و ایجاد انگیزه اقتصادی برای انتخاب مهریه متناسب‌تر عنوان شده است. بر این اساس، هرچه ارزش مهریه بیشتر باشد، هزینه پیش‌بینی‌شده برای ثبت آن نیز افزایش پیدا می‌کند. البته تعیین هزینه ثبت مهریه به معنای ممنوعیت تعیین مهریه‌های بالاتر از ۱۴ سکه نیست.
جدول پلکانی هزینه‌ها و حق الثبت مهریه
در یکی از نسخه‌های مطرح‌شده از طرح، نرخ حق الثبت مهریه سکه‌ای به‌صورت پلکانی تعیین شده است. جدول زیر این نرخ‌ها را نشان می‌دهد؛ البته این ارقام مربوط به طرح پیشنهادی است و نباید به‌عنوان تعرفه قطعی و لازم‌الاجرا تلقی شود.
| میزان مهریه | نرخ حق الثبت پیشنهادی |
| تا ۱۴ سکه | معاف از حق الثبت |
| بیش از ۱۴ تا ۱۰۰ سکه | ۰٫۴ درصد ارزش سکه‌ها |
| بیش از ۱۰۰ تا کمتر از ۲۰۰ سکه | ۲ درصد ارزش سکه‌ها |
| ۲۰۰ سکه به بالا | ۱۵ درصد ارزش سکه‌ها |
مبنای محاسبه، ارزش ریالی سکه‌هاست؛ بنابراین، مبلغ نهایی به تعداد سکه و ارزش ریالی مبنای محاسبه بستگی دارد. برای مثال، اگر نرخ ۰٫۴ درصد درباره مهریه‌ای مشمول این بازه اعمال شود، مبلغ حق الثبت از ضرب ارزش ریالی مبنای محاسبه در نرخ مربوط به دست می‌آید.
اگر مهریه سکه نباشد، هزینه ثبت چگونه محاسبه می‌شود؟
مهریه ممکن است به‌صورت وجه نقد، ملک یا مال دیگری تعیین شود. در این موارد، نمی‌توان جدول تعداد سکه را مستقیم مبنای محاسبه قرار داد. در متن یکی از نسخه‌های پیشنهادی، مبنای محاسبه مهریه‌های غیرسکه‌ای، مهرالسنه مبنا قرار گرفته است؛ مهرالسنه در واقع معادل ۵۰۰ درهم نقره و میزان مهریه حضرت فاطمه (س) در فقه اسلامی است که به‌عنوان مبنایی برای تعیین ارزش ریالی مهریه در نظر گرفته شده است. بنابراین، اگر مهریه شما ملک یا وجه نقد است، برای محاسبه هزینه ثبت مهریه باید ابتدا نوع مال، ارزش آن و مبنای قانونی محاسبه شود.
پرداخت حق الثبت مهریه بر عهده کیست؟
بر اساس طرح پیشنهادی، پرداخت حق الثبت مهریه به‌صورت مساوی میان زوج و زوجه پیش‌بینی شده است؛ یعنی هر یک از طرفین باید نیمی از مبلغ را بپردازند. همچنین، امکان توافق زوجین درباره نحوه پرداخت در متن طرح مطرح شده است؛ برای مثال، طرفین می‌توانند توافق کنند که تمام هزینه را یکی از آن‌ها پرداخت کند.
هزینه ثبت مهریه چه زمانی باید پرداخت شود؟
در طرح پیشنهادی، دریافت حق الثبت به زمان ثبت نکاح و مهریه در دفتر ازدواج مربوط است. بنابراین، در صورت نهایی شدن و لازم‌الاجرا شدن این قانون، محاسبه و دریافت هزینه در ثبت ازدواج و مهریه انجام خواهد شد.
سخن پایانی
حق الثبت مهریه یکی از موضوعات مطرح‌شده در پیشنهادهای اصلاح قوانین مربوط به مهریه است که هدف آن، ایجاد هزینه متناسب با ارزش مهریه‌های سنگین عنوان شده است.اگر درباره حق ثبت مهریه، هزینه ثبت مهریه بالای ۱۴ سکه، نحوه محاسبه هزینه دفترخانه ازدواج یا مسئول پرداخت این هزینه سؤال دارید، می‌توانید سوالات خود را به صورت رایگان از هوش مصنوعی ترازو بپرسید.
سوالات متداول
آیا مهریه زیر ۱۴ سکه هم حق الثبت دارد؟
خیر، در طرح پیشنهادی، مهریه تا ۱۴ سکه از حق الثبت معاف است.
اگر مهریه ملک یا وجه نقد باشد، حق الثبت چگونه محاسبه می‌شود؟
مبنای محاسبه، ارزش ریالی مهریه و ضوابط تعیین‌شده در مقررات مربوط است؛ در طرح پیشنهادی، مهرالسنه نیز در محاسبه مطرح شده است.
در صورت عدم پرداخت حق الثبت، آیا عقد باطل است؟
خیر، صرف عدم پرداخت حق الثبت به معنای بطلان عقد نیست.