زیربنای ازدواج زندگی زن و مرد در کنار یکدیگر و تلاشی مشترک برای حل مشکلات پیش رو است. با اینحال، ممکن است مردی ناگهان ناپدید شود. صرفنظر از دلیل این اتفاق، مفقودالاثر شدن مرد میتواند شرایط دشواری برای همسر او ایجاد کند. به همین علت، قانونگذار تحت شرایطی به زن امکان طلاق از زوج مفقودالاثر را داده است. در این مقاله از بلاگ حقوقی ترازو، درباره تعریف زوج مفقودالاثر در قانون، شرایط طلاق از وی و همچنین، نفقه و عده همسر او میخوانید.
زوج مفقودالاثر به چه کسی گفته میشود؟
غایب مفقودالاثر طبق ماده ۱۰۱۱ قانون مدنی به فردی گفته میشود که از غیبت او مدتی نسبتا طولانی گذشته و از او به هیچ وجه خبری نباشد. اگر غایب مفقودالاثر ازدواج کرده باشد، به او زوج مفقودالاثر میگویند. بر اساس ماده ۱۰۱۹ قانون مذکور، برای چنین فردی حکم موت فرضی صادر میشود. حکم موت فرضی به حکمی میگویند که طبق دادگاه برای غایب مفقودالاثر صادر میشود و از زمان صدور آن حکم، فرد مذکور از نظر قانونی مرده فرض میشود.
شرایط طلاق از زوج مفقودالاثر
ممکن است غایب مفقودالاثر همسری داشته باشد. در این صورت، همسر وی میتواند با رعایت شرایطی از وی به صورت غیابی طلاق بگیرد. شرایط طلاق از همسر مفقودالاثر عبارت است از:
۱- اگر زوج برای ۴ سال تمام غایب مفقودالاثر باشد: طبق مواد ۱۰۲۳ و ۱۰۲۹ قانون مدنی، در جراید محلی و یکی از روزنامههای کثیرالانتشار، برای ۳ مرتبه متوالی هر کدام با فاصله یک ماه آگهی مفقودی فرد منتشر میشود. از کسانی که از وی خبری دارند درخواست میشود تا موضوع را به مراجع قضایی اطلاع دهند. در صورتی که یک سال از تاریخ اولین آگهی بگذرد و خبری از زنده بودن فرد غایب نباشد، زن میتواند دادخواست طلاق ارائه دهد و با صدور حکم طلاق، حاکم شرع وی را طلاق خواهد داد.
۲- در صورتی که وکالت در طلاق در صورت غیبت مرد جزو شروط ضمن عقد باشد: لازم نیست که زوجه برای ۴ سال صبر کند. همین که مرد برای ۶ ماه متوالی یا ۹ ماه متناوب ناپدید شده باشد، امکان ارائه دادخواست طلاق از طرف زن وجود دارد.
شرایط طلاق از همسر مفقودالاثر یکی از موضوعاتی است که برای ارائه دادخواست طلاق در چنین شرایطی باید به آن توجه بیشتری داشته باشید. اگر در این زمینه سؤال یا ابهامی دارید، میتوانید آن را با هوش مصنوعی ترازو در میان بگذارید. هوش مصنوعی ترازو با قوانین و مقررات بهروز ایران آموزش دیده و میتواند به سؤالات شما به طور دقیق و کامل پاسخ دهد.
نفقه و عده زن در صورت مفقودالاثر بودن شوهر
طلاق از همسر مفقودالاثر تنها موضوعی نیست که در زمان ناپدید شدن زوج مطرح میشود؛ پرداخت نفقه و موضوع عده زن مفقودالاثر (همسر فرد مفقودالاثر) نیز از مسائل مهم پیش روی چنین زنانی به شمار میروند.
درباره نفقه زن مفقودالاثر (همسر فرد مفقودالاثر) باید گفت که این نفقه طبق ماده ۱۲۰۵ قانون مدنی، به دستور دادگاه از اموال فرد غایب پرداخت میشود. اگر هم فرد غایب اموالی نداشته باشد، فرد دیگری میتواند نفقه زن وی را به عنوان قرض بپردازد و در صورت پیدا شدن فرد غایب این بدهی را از او مطالبه کند. عده همسر فرد مفقودالاثر نیز بر اساس ماده ۱۱۵۶ و ۱۱۵۴ قانون مدنی عده وفات یعنی ۴ ماه و ۱۰ روز است.
طلاقی که زن فرد مفقودالاثر به صورت غیابی میگیرد، از نوع طلاق رجعی است؛ به این معنا که اگر در ۴ ماه و ۱۰ روزی که مدت زمان عده زن محسوب میشود، غایب مفقودالاثر بازگردد، امکان رجوع وی به همسر وجود دارد.
سخن پایانی
برای طلاق گرفتن از زوج مفقودالاثر باید شرایط مندرج در مواد ۱۰۲۳ و ۱۰۲۹ قانون مدنی رعایت شود. در صورتی که وکالت در طلاق به دلیل غیبت مرد جزو شروط ضمن عقد ازدواج باشد نیز باید ۶ ماه متوالی یا ۹ ماه متناوب از ناپدید شدن مرد گذشته باشد تا زن بتواند دادخواست طلاق ارائه دهد. در نهایت، پس از صدور حکم نهایی مربوط به پرونده طلاق همسر فرد مفقودالاثر و سپری شدن مهلتهای قانونی برای اعتراض به این رأی، زوجه توسط حاکم شرع به صورت غیابی طلاق داده خواهد شد.
از آنجایی که پروندههای مربوط به طلاق از غایب مفقودالاثر معمولاً با پیچیدگیهای حقوقی همراه میشوند، بهتر است با همراهی یک وکیل باتجربه و آگاه به قوانین روز در این مسیر قدم بگذارید. پیشنهاد ما برای انتخاب چنین وکیلی، استفاده از پلتفرم حقوقی ترازو است.
سوالات متداول
چقدر طول میکشد تا حکم طلاق صادر شود؟
مدت زمان صدور حکم چنین طلاقی به عوامل مختلفی نظیر سپری شدن مهلت قانونی پس از انتشار آگهی مفقودی فرد غایب بستگی دارد و معمولاً یک یا ۲ سال طول میکشد.
آیا پس از بازگشت شوهر، ازدواج مجدد زن باطل میشود؟
اگر مدت زمان عده همسر فرد مفقودالاثر سپری شود، فرد غایب پس از بازگشت هیچ حقی نسبت به وی ندارد؛ خواه او دوباره ازدواج کرده باشد و خواه مجرد باشد.
اگر شوهر مفقودالاثر ورثهای نداشته باشد، نفقه از کجا تأمین میشود؟
در این صورت، مطابق با ماده ۱۲۰۵ قانون مدنی، فرد دیگری میتواند نفقه را به عنوان قرض بپردازد و بعداً در صورت پیدا شدن فرد غایب این مبلغ را از وی مطالبه کند.




دیدگاهها