![قانون ازدواج با اتباع خارجی](https://etarazoo.com/wp-content/uploads/2023/01/1-1.jpg)
قانون ازدواج با اتباع خارجی
ازدواج با اتباع خارجی یا بیگانه از دیرباز موضوع حساسی بوده که به دلیل دخالت در حاکمیت ملی کشورها با موانعی روبهرو بوده است. کشورها همیشه به اموری که حاکمیت آنها را قوام میبخشند، حساسند. یکی از این موارد مردم و اتباع یک سرزمین هستند. بنابراین طبیعی است در هنگام برقراری پیوند ازدواج میان تبعه یک کشور با تبعه کشور دیگر، حکومتها برای حفظ سلطه و حاکمیت خود و همچنین حمایت از اتباع خود، اقدام به وضع قوانینی محدودکننده کنند.
در دنیای امروز گرچه این مفاهیم در عرصههای زندگی خصوصی افراد کمرنگتر شده و روابطِ آسانتر، سبب وقوع بیشتر چنین ازدواجهایی گشته است، اما هنوز اثر تلقی سنتی از مفهوم حاکمیت ملی در قوانین ازدواج با اتباع بیگانه مشهود است. پس اگر شما نیز مایلید در این مورد اطلاعات بیشتری کسب کنید، با ما در این مقاله همراه باشید.
ازدواج با اتباع خارجی
در ابتدا باید بگوییم که برخی موانع در ازدواج بین زن و مرد وجود دارد که هیچ ارتباطی با مساله تابعیت ندارد. در مرحله بعد اگر مرد و زنی از این موانع خالی بودند، به این نکته میرسیم که بناست مرد ایرانی با زنی غیرایرانی ازدواج کند، یا برعکس، زنی ایرانی با مردی غیرایرانی.
درباره موانعی که به طور کلی مانع از ازدواج مرد و زن هستند، بحث بسیار است. مثلا قرابت بر اساس آنچه در قانون آمده مانع از ازدواج است. همچنین مواردی مانند عده زن، شوهر داشتن او و مواردی از این دست، مانع از ازدواج هستند. اما آنچه که در ازدواج افراد با اتباع بیگانه بیشتر رخ میدهد، تفاوت در دین زوجین است.
بر اساس ماده ۱۰۵۹ قانون مدنی، نکاح مسلمه با غیرمسلم جایز نیست. این امر به طور کلی بر ازدواج زنان مسلمان حاکم است. یعنی فرقی نمیکند همسر زن ایرانی باشد یا خارجی. بنابراین ازدواج زن ایرانی مسلمان حتی با مرد ایرانی غیرمسلمان هم جایز نیست، چه رسد به ازدواج با مرد غیرایرانی غیرمسلمان.
ازدواج با اتباع خارجی: ازدواج زن ایرانی با مرد خارجی
در مورد ازدواج زنان ایرانی با اتباع بیگانه، معمولا قانون سختگیری بیشتری میکند. به عبارت دیگر، حتی اگر از جهت کلی که در بالا بیان شد، زن و مرد خالی از موانع نکاح باشند، باز هم زنان ایرانی باید از دولت اجازه ازدواج بگیرند. ماده ۱۰۶۰ قانون مدنی میگوید: «ازدواج زن ایرانی با تبعه خارجه در مواردی هم که مانع قانونی ندارد، موکول به اجازه مخصوص از طرف دولت است.»
بنابراین هر زن ایرانی که تمایل به ازدواج با مردی غیرایرانی دارد، حتما باید از دولت کسب اجازه کند. در اصطلاح به چنین اجازهای، پروانه زناشویی گفته میشود. این پروانه در ایران به استناد ماده ۱۰۶۰ قانون مدنی از اختیارات وزارت کشور بوده و در خارج از کشور به بالاترین مقام نمایندگیها (سفیر، سرکنسول و کاردار) تفویض گردیده است.
ازدواج با اتباع خارجی: ازدواج مرد ایرانی با زن خارجی
ازدواج مرد ایرانی با تبعه بیگانه راحتتر بوده و نیاز به اخذ مجوز ندارد. کافی است که زن از موانع نکاح خالی باشد تا بتواند با مرد ایرانی ازدواج کند. تنها موردی که قانون برای مردان ایرانی ایجاد محدودیت کرده، مربوط به ازدواج مامورین دولتی و کنسولی با اتباع بیگانه است. دولت میتواند ازدواج برخی از مستخدمین خود با اتباع بیگانه را منوط به کسب اجازه از دولت کند. همچنین ازدواج کارکنان وزارت خارجه با اتباع بیگانه ممنوع است. البته اگر کسی اقدام به انجام چنین ازدواجی کند، ازدواجش باطل نیست؛ اما دیگر از حمایتهای قانونی بهرهمند نخواهد بود.
نحوه ثبت ازدواج با اتباع خارجی
در مورد نحوه ثبت ازدواج با اتباع بیگانه، باید توجه داشت که اگر زن ایرانی باشد، ابتدا باید اقدام به اخذ پروانه زناشویی کرد. برای این امر در ایران باید به وزارت کشور و استانداریها مراجعه کرد. اما در خارج از کشور باید به سفارتخانهها و دفاتر کنسولی ایران مراجعه کرد. اما اگر مرد ایرانی باشد، نیاز به مراجعه خاصی نداشته و میتواند با مدارک هویتی و مراجعه به دفترخانه ازدواج، اقدام به ثبت واقعه نکاح کند.
مراحل ثبت ازدواج با اتباع خارجی
- مراجعه زوجین به اداره کل امور اتباع و مهاجرین خارجی استان محل صدور مدرک اقامتی زوج و تشکیل پرونده ازدواج؛
- بررسی پرونده و در صورت تائید انجام استعلامهای لازم؛
- صدور پروانه زناشویی در صورت تایید استعلامهای اخذشده؛
- معرفی به دفتر ثبت اسناد به منظور صدور سند رسمی ازدواج با ارائه پروانه زناشویی.
مدارک لازم برای ثبت ازدواج با اتباع خارجی
برای اخذ مجوز زناشویی باید این مدارک را به وزارت کشور یا دفاتر خدمات کنسولی ایران ارائه داد:
- گواهی سفارت دولت متبوع مرد مبنی بر بلامانع بودن و به رسمیت شناختن ازدواج؛
- گواهی سفارت دولت متبوع مرد مبنی بر مجرد بودن وی؛
- چنانچه مرد قبلاً ازدواج کرده باشد، طلاقنامه او که به تصدیق سفارت دولت متبوع رسیده باشد؛
- طلاقنامه زن درصورتیکه قبلاً ازدواج کرده باشد؛
- گواهی تشرف به دین مبین اسلام از طرف مرد درصورتیکه زن ایرانی مسلمان باشد؛
- اجازه ولی دختر که امضاء وی توسط یکی از دفاتر اسناد رسمی تصدیق شده باشد.(در صورت فوت پدر، گواهی رسمی فوت همراه با اجازه مادر که امضاء وی به تصدیق یکی از دفاتر اسناد رسمی رسیده باشد، دریافت میشود.)
- فتوکپی از کلیه صفحات شناسنامه زوجه و فتوکپی از کلیه صفحات گذرنامه زوج.
تغییر تابعیت در ازدواج با اتباع خارجی
بر اساس ماده ۹۸۷ قانون مدنی، زن ایرانی که با تبعه خارجی ازدواج کند، به تابعیت ایرانی خود باقی خواهد ماند. مگر این که مطابق قانون مملکت زوج، تابعیت شوهر به واسطه وقوع عقد ازدواج به زوجه تحمیل شود. ولی در هر صورت، بعد از وفات شوهر و یا جدایی، به صرف تقدیم درخواست به وزارت امور خارجه به انضمام ورقه تصدیق فوت شوهر و یا سند جدایی، تابعیت ایرانی زن با جمیع حقوق و امتیازات راجع به آن، مجدداً به او تعلق خواهد گرفت.
هرگاه قانون تابعیت مملکت زوج، زن را بین حفظ تابعیت اصلی و تابعیت زوج مخیر بگذارد، در این مورد زن ایرانی که بخواهد تابعیت مملکت زوج را دارا شود و علل موجهی هم برای تقاضای خود داشته باشد، به شرط تقدیم تقاضانامه کتبی به وزارت امور خارجه ممکن است با تقاضای او موافقت گردد.
زنهای ایرانی که بر اثر ازدواج تابعیت خارجی را تحصیل میکنند، حق داشتن اموال غیرمنقول را درصورتیکه موجب سلطه اقتصادی خارجی گردد، ندارند. تشخیص این امر با کمیسیونی متشکل از نمایندگان وزارتخانههای امور خارجه و کشور و اطلاعات است.
زنان خارجی که با مردان ایرانی ازدواج کنند در صورت تمایل میتوانند اقدام به تحصیل تابعیت ایرانی کنند.
زن غیرایرانی که در نتیجه ازدواج ایرانی میشود، میتواند بعد از طلاق یا فوت شوهر ایرانی به تابعیت اول خود رجوع نماید؛ مشروط بر این که وزارت امور خارجه را کتبا مطلع کند. اما هر زن شوهرمرده که از شوهر سابق خود اولاد دارد، نمیتواند تا زمانی که اولاد او به سن ۱۸ سال تمام نرسیده، از این حق استفاده کند. در هر حال زنی که مطابق این ماده تبعه خارجه میشود، حق داشتن اموال غیرمنقوله نخواهد داشت؛ مگر در حدودی که این حق به اتباع خارجه داده شده باشد و هر گاه اموال غیرمنقول او بیش از اموال مجاز برای اتباع خارجه باشد یا بعدا اموال غیرمنقولی بیش از آن حد به او ارث برسد، باید ظرف یک سال از تاریخ خروج از تابعیت ایران یا دارا شدن ملک در مورد ارث مقدار مازاد را به نحوی از انحاء به اتباع ایران منتقل کند. در غیر این صورت اموال مزبور با نظارت مدعیالعموم محل به فروش رسیده و پس از وضع مخارج فروش قیمت به آنها داده خواهد شد.
تعهدات و ضمانتهایی که زوج در ازدواج با زن ایرانی باید ارائه دهد
در مواردی که وزارت کشور مصلحت بداند برای حسن انجام وظایفی که طبق قوانین ایران زوج در قبال زوجه دارد، از قبیل حسن رفتار، انفاق در تمام مدت زناشویی، اداره واجبات مالی زوجه و اولاد تحت حضانتش و امثال آن و هچنین در مواردی که تفریق پیش آید برای پرداخت هزینه مراجعت همسر مطلقه تا محل سکونت زن در ایران میتواند تضمین مناسب از شوهر مطالبه نماید. فرم تعهدنامه و تضمینی که در این قبیل موارد باید اخذ شود و چگونگی استفاده از ضمانتنامه را وزارت کشور تهیه خواهد نمود.
سخن پایانی
به طور کلی باید گفت که زن ایرانی برای ازدواج با مرد تبعه بیگانه، باید از دولت کسب اجازه کند؛ خواه در درون کشور از وزارت کشور، خواه در خارج از کشور و از طریق مراکز کنسولی. اما در مورد ازدواج مرد ایرانی با تبعه خارجی سختگیری کمتری وجود دارد. در پایان باید بیان کرد پیرامون این موضوع، موضوعات دیگری نیز مطرح میشوند. مانند تکلیف تابعیت فرزندان ناشی از چنین ازدواجهایی که البته باید در جای خود مورد بحث قرار بگیرد. شما نیز اگر در این زمینه سوالی دارید بهتر است با مشاوران ما در پلتفرم حقوقی ترازو درمیان بگذارید.
سوالات متداول
برای تشکیل پرونده و ثبت ازدواج زن ایرانی با مرد خارجی به کجا مراجعه کنیم؟
به ادارات کل امور اتباع و مهاجرین خارجی استانداریهای سراسر کشور.
جهت ثبت ازدواج مرد خارجی با زن ایرانی، مدرک شناسایی مرد خارجی چه باید باشد؟
گذرنامه. بدلیل اینکه احراز تابعیت و هویت مرد خارجی متقاضی ازدواج با بانوی ایرانی امکان پذیر باشد و بتواند اقامت قانونی نیز اخذ نماید.
ارائه گواهی تجرد مرد خارجی جهت ازدواج با زن ایرانی اجباری است؟
درصورتی که زن ایرانی کتباً از دریافت آن صرفنظر کند نیازی به ارائه آن نیست.
آیا امکان ثبت ازدواج مرد خارجی (ساکن خارج از ایران) با بانوی ایرانی در خارج از کشور هم وجود دارد؟
بله، در نمایندگیهای جمهوری اسلامی ایران در خارج از کشور انجام می شود.
آیا ارائه اجازه ولی دختر ایرانی جهت ثبت ازدواج الزامی است؟
برای دختران باکره اجازه ولی (پدر و جد پدری) لازم است، اما برای زنانی که قبلا ازدواج کرده اند لازم نیست.
جهت ثبت ازدواج بانوی ایرانی با مرد غیرمسلمان در خارج از کشور ،گواهی تشرف به اسلام را از کجا می توان دریافت کرد؟
از مراکز اسلامی ذیربط و مساجد در خارج از کشور.
ازدواج مرد خارجی با بانوی ایرانی ، با کدام نوع مدرک اقامتی انجام می شود؟ چرا؟
برای ثبت رسمی ازدواج و صدور پروانه زناشویی مرد خارجی باید گذرنامه داشته باشد و اگر هم کارت یا دفترچه پناهندگی داشته باشد لازم است که تبدیل وضعیت به گذرنامه نماید. علت این موضوع آن است که با اخذ گذرنامه ، هویت و تابعیت واقعی مرد خارجی مشخص گردد. در غیراینصورت و با ازدواج با فرد فاقد مدرک هویتی معتبر ممکن است فرزندان حاصله در وضعیت بی تابعیتی قرار گیرند.
آیا ارائه گواهی عدم سوء پیشینه و محکومیت کیفری صادره از مراجع ذیصلاح کشور مرد خارجی الزامی است؟
صرفاً درصورت صرف نظر کتبی زن ایرانی نیازی به ارائه آن نیست.
آیا ارائه گواهی استطاعت و تمکن مالی الزامی است؟
صرفاً در صورت صرف نظر کتبی زن ایرانی نیازی به ارائه آن نمی باشد.
درصورتیکه مرد خارجی قبلاً ازدواج نموده و دارای همسر باشد آیا ارائه رضایت همسر اول لازم است؟
بله.
آیا در صورت جدایی و طلاق هریک از طرفین ازدواج (زن ایرانی یا مرد خارجی) نیازی به ارائه مدرک رسمی طلاق از همسر اول می باشد؟
بله.
آیا پس از صدور پروانه زناشویی نسخه ای از آن به متقاضیان تحویل داده می شود؟
بله ، متقاضیان یک نسخه اصل از پروانه زناشویی صادره را برای اخذ اقامت و ثبت ازدواج رسمی به پلیس مهاجرت و گذرنامه ناجا و دفاتر ثبت ازدواج ارائه می کنند.
پروانه زناشویی توسط چه مرجعی صادر می شود؟
توسط استانداریها و نمایندگیهای جمهوری اسلامی ایران در خارج از کشور.
آیا در زمان تحصیل تابعیت فرزندان حاصل از ازدواج زنان ایرانی با مردان خارجی ارائه پروانه زناشویی والدین لزومی دارد؟
بله ، از مدارک الزامی جهت اخذ تابعیت فرزندان حاصله از ازدواج آنها می باشد.
سلام وقت بخیر
ایا با ازدواج مرد با زن تابعیت خارجی(عراقی) واو ازدواج تعلق میگیرد؟؟ اگر میگیرد واسه زن چطور؟؟؟
سلام خسته نباشیدمن خودم ایرانی هستم وخانومم کویتی وزارت امورخارجه باازدواج مامخالفت کرده یعنی صلاح نمیدونه من وخانومم به مدت ۱سالی میشه زیریک سقف باهم زندگی میکنیم ویکبارهم خانوم بنده سقط جنین داشته الان هم مشکوک به بارداری هست شکایت هم انجام دادیم ازاصلاعات وزارت امورخارجه بنظرشما قاضی چه حکمی صادرمیکنه البته ماعقدشرعی هم انجام دادیم
سلام وقت شما بخیر باشه
آیا ازدواج مرد ایرانی با خانم اتباع ( افغان ) که دارای کارت هستش ، کارت همایش ، آیا ازدواج ما ثبت میشود یا خیر ؟ و اینکه فرزندان ما میتوانند شناسنامه دریافت کنن ؟
پیشاپیش ممنون از پاسخگوییتون
وقت بخیر. بصورت شرعی ازدواج می کنید و بعد ایشون دادخواست الزام به تبعیت ازدواج دردادگاه ایران میدن.
سلام وقت بخیر
اگر مرد خارجی با زن ایرانی
ازدواج کند و مسلمان باشد تردوتاشون
و با پاسپورت هم وارد کشور شده باشد
چیطوری میتونن اینها بعد تایید نکاح شان
فرد خارجی آیا صاحب تابیعت میگردد یا اقامت ایران میگردد و
تکلیف اون مرد خارجی چی میشه
سلام.آیا با کارتِ هویتِ اتباع میتونیم از سفارت گواهی تصدیق هویت بگیریم؟خانومم شناسنامه عراقی داره ولی قدیمی هستش،منم همسرشم ایرانی هستم.
سلام ایا ازدواج مرد ایرانی با زن اتباع افغان
زن میتواند تبعیت ایرانی بگیرد؟؟؟
وقت بخیر.به طور کلی هر زن خارجی که با مرد ایرانی ازدواج کند، میتواند تابغیت ایرانی خود را بگیرد و بدون هیچ محدودیتی در ایران زندگی کند. مهمترین مسئلهای که در ازدواج با زن خارجی وجود دارد، مسلمان بودن است.
سلام ایا برای ازدواج مرد ایرانی با دختر اتباع افغانی (پدر دختر فوت شده است)اجازه مادر یا برادر دختر لازم است؟
وقت بخیر. ازدواج دختر باکره با اذن پدر و یا درصورت عدم وجود پدر با جد یا پدربزرگ پدری است. درصورتی که هیچ کدام در قید حیات نباشند به منظور ازدواج نیاز به کسب اجازه از مادر و یا برادر نیست. درمورد اتباع بودن نیز در صورت خالی بودن از موانع نکاح ازدواج مانعی ندارد.