تقسیم ارث بین دختر و پسر و قوانین ارث فرزندان

تقسیم ارث بین دختر و پسر و قوانین ارث فرزندان

1 آبان 1399
  /  
منتشر شده در ارث
،
مقالات
،

نحوه تقسیم ارث بین فرزندان دختر و پسر متوفی از جمله موارد مهم در تقسیم ارث یا ماترکی است که از متوفی بر جا می‌ماند و در نظام حقوقی ایران احکام و قوانین خاصی دارد.

حتما تا به حال در مورد قانون تقسیم ارث بین فرزندان دختر و پسر چیزهایی شنیده‌­اید و می­‌دانید که پسران دو برابر دختران ارث می‌برند، اما شاید از استثنائات آن خبر نداشته باشید. گاهی برخی افراد از وکلا می‌پرسند که آیا سهم‌الارث پسر و دختر مساوی شده است؟ در ادامه به بررسی قوانین تقسیم ارث بین فرزندان می‌پردازیم و به تمامی این ابهامات پاسخ می‌دهیم.

قانون جدید تقسیم ارث بین فرزندان در سال ۱۴۰۱

طبق ماده ۸۶۱ قانون مدنی، موجب ارث دو امر است: نسب و سبب. خویشاوندان نسبی آنهایی هستند که رابطه­‌ی هم‌خونی با متوفی دارند و خویشاوندان سببی آن دسته از افرادی هستند که به سبب ازدواج، دارای رابطه‌­ی فامیلی با متوفی شده‌­اند.

به موجب رابطه­­‌ی نسبی، دختر از طبقه اول ارث می‌­باشد و سهم ارث دختر از پدر، بر طبقات بعدی مقدم است. یعنی در صورتی­‌که متوفی فرزندانی داشته باشد، خویشاوندان دیگرِ ایشان در طبقات دوم و سوم، ارث نمی‌برند.

تا اینجا متوجه شدیم که دختر متوفی از طبقه اول ارث است و نسبت به بقیه­­‌ی وراث مقدم‌­تر است. حال به بررسی حالت‌­های مختلف ارث دختر از والدین می‌­پردازیم.

اگر متوفی ابوین نداشته اما یک یا چند اولاد داشته باشد، ماترک به شکل زیر بین آنها تقسیم می­‌شود:

  • اگر فرزند یک نفر باشد خواه پسر یا دختر، تمام‌ ترکه به او می‌رسد.
  • اگر همه­‌ فرزندان دختر باشند، ماترک بین آنها به طور مساوی تقسیم می­‌شود.
  • اگر تعداد اولاد، متعدد بوده و بعضی دختر و بعضی پسر باشند، پسر دو برابر دختر ارث می‌برد.
  • اگر تنها وارثان متوفی مادر و پدر و یک دختر باشند، یک ششم ارث به پدر، یک ششم به مادر و سه ششم به دختر تعلق می­‌گیرد و باقی مانده که یک ششم است، تقسیم بر پنج می‌­شود. از این مقدار یک پنجم به پدر، یک پنجم به مادر و سه پنجم به دختر تعلق می­‌گیرد.
  • اگر تنها وارث متوفی مادر و پدرش با چند دختر باشند، یک ششم ترکه به پدر و یک ششم به مادر و بقیه که چهار ششم است، بین دختران به طور مساوی تقسیم خواهد شد.
  • اگر تنها وارث متوفی مادر، پدر، دختر و پسرش باشند، یک ششم ارث به پدر، یک ششم به مادر و بقیه (چهار ششم) بین دختران و پسران تقسیم می‌­شود. به طوری که به پسران دو برابر سهم‌الارث دختران برسد.

با توجه به این ماده متوجه می‌شویم که اگر وارث متوفی تنها یک دختر باشد و وراث دیگری از طبقه اول یا زوج و زوجه وجود نداشته باشد، دختر متوفی تمامی ارث را خواهد برد.

قانون جدید تساوی ارث دختر و پسر ۱۴۰۱

بسیار از ما سوال می‌شود که در قانون جدید آیا سهم دختر و پسر مساوی شده است یا خیر؟ باید بگوییم که هیچ قانون جدیدی در این باره تصویب نشده و کماکان به طور کلی سهم الارث پسر به اندازه دو برابر سهم دختر است.

نحوه تقسیم ارث پدر بین فرزندان دختر و پسر

در توضیح سهم پسر از تقسیم ارث، باید به این نکته توجه داشته باشید که چنانچه فرزندان، همه پسر یا همه دختر باشند، سهمشان مساوی است. بنابراین قانون برابری ارث دختر و پسر، تنها در همین مورد امکان­‌پذیر است در غیر این صورت، سهم پسر دو برابر سهم دختر است. در واقع بعد از پرداخت دیون و وصایای متوفی، چنانچه مالی باقی بماند، پسر دو برابر دختر ارث می‌­برد.

سهم الارث دختر و پسر از مادر

مدتی است که این سوال به یکی از پرسش‌­های متداول تبدیل شده و بسیاری از افراد می­‌خواهند بدانند که طبق قانون جدید سهم الارث دختران و پسران از مادر متوفیِ خود چه مقدار خواهد بود. جالب است بدانید که در تقسیم سهم الارث بین پدر و مادر تفاوتی وجود ندارد. یعنی در هر صورت سهم پسران دو برابر سهم دختران است. برای اطلاعات بیشتر در این خصوص می توانید به مقاله ارث از مادر مراجعه کنید.

 استثناء در سهم الارث دختران

در مطالبی که برایتان عنوان کردیم، حالات مختلف قواعد تقسیم ارث در صورت وجود دختر و پسر را برای متوفی بررسی کردیم. اکنون به یکی از استثنائات طبقه اول می‌­پردازیم.

بر مبنای ماده ۹۱۰ قانون مدنی، هرگاه میت اولاد داشته باشد، حتی یک نفر، اولادِ اولاد او (نوه) ارث نمی‌برند. یعنی اگر متوفی، دختر یا دخترانی داشته باشد، نوه‌­ها و یا نتیجه­‌های او ارث نخواهند برد.

ماده ۹۱۱ قانون مدنی می‌گوید: هر گاه میت اولادِ بلا­واسطه نداشته باشد، اولادِ اولاد او قائم‌ مقام اولاد بوده و بدین طریق جزو وراث طبقه­‌ی اول محسوب شده و با هر یک از ابوین که زنده باشد ارث‌ می‌­برد. تقسیم ارث بین اولاد بر حسب نسل به عمل می­آید. یعنی هر نسل حصه‌­ی کسی را می­‌برد که توسط او به میت می‌­رسد. بنابراین اولاد پسر دو برابر اولاد دختر ارث می‌­برند.

این ماده همچنین بیان می‌کند که اگر هیچکدام از فرزندان میت در قید حیات نباشند، نوه‌ها ارث پدر یا مادر خود را می‌برند. به این معنا که اگر دختر متوفی در هنگام فوت والدین خود در قید حیات نباشد اما فرزندانی داشته باشد، آنها سهم الارث مادر خود را بر مبنای قواعد بالا به ارث می‌­برند.

برابر کردن سهم دختر و پسر با استفاده از وصیت

شاید تا به حال عبارت قانون برابری ارث دختر و پسر را شنیده باشید و بخواهید اطلاعاتی در مورد آن کسب کنید. اگر تعداد پسران، کمتر از نصف تعداد دخترها باشند مثلاً دو پسر و پنج دختر، وصیت زیاده بر ثلث می‌شود و می‌توان سهم الارث را به صورت مساوی بین آنها تقسیم کرد.

اگر وارث، مازاد بر ثلث را تنفیذ کنند، مثل حالت اول سهم پسران و دختران برابر خواهد شد و اگر تنفیذ نکنند، وصیت تا ثلث معتبر خواهد بود. نتیجه‌ای که به دست خواهد آمد این است که سهم دختران تا جایی که ممکن است به سهم پسران نزدیک خواهد شد.

تقسیم زمین کشاورزی بین دختر و پسر

طبق آنچه که در قانون آمده، تمامی وراث در تمامی زمین‌های موروث به نسبت دو سهم پسر و یک سهم دختر شریک هستند. در کل، زمین کشاورزی هر مقدار که باشد، مابین فرزندان به نسبت سهم‌الارثشان که دختران نصف پسران می‌باشد، ارث می‌برند.

همچنین دختران می‌توانند اجرت‌المثل سال‌های تصرف و منافع حاصل از آن را از پسران مطالبه کنند. در مورد حفر چاه هم این مسئله را بهتر است  بدانیم که حفر چاه جدید بر مالکیت نیست. اگر چاه حفر شده، صرفاً متعلق به زمین کشاورزی مورد نظر باشد، می‌توانند هزینه حفر را به نسبت قدرالسهم وراث مطالبه کنند. ولی چنانچه به آن زمین کشاورزی مربوط نباشد، چاه، متعلق به حفرکنندگان آن است. همچنین اگر تقسیم نامه بین وراث وجود نداشته باشد، آنها می‌توانند دادخواست تقسیم ترکه بدهند.

سخن پایانی

در این مقاله در مورد سهم الارث دختر و پسر، تقسیم ارث بین دختر و پسر و ارث فرزندان اطلاعاتی را در اختیار شما گذاشتیم. امیدواریم که این مطالب برای شما مفید بوده باشد. برای اطلاعات بیشتر می­‌توانید با مشاوران حقوقی پلتفرم ترازو ارتباط برقرار کنید.

سوالات متداول

اگر متوفی تنها یک دختر داشته باشد و غیر از او وارث دیگری نباشد نحوه تقسیم ارث چگونه خواهد بود؟

در این صورت دختر متوفی تمامی اموال ماترک را به ارث خواهد برد.

اگر متوفی چند دختر داشته و وارث دیگری نداشته باشد، ماترک او چگونه تقسیم خواهد شد؟

در این حالت تمام اموال به جامانده بین دختران به صورت مساوی تقسیم می­‌شود.

در صورت وجود فرزندان دختر و پسر تقسیم ارثیه چگونه خواهد بود؟

در این صورت فرزندان پسر دو برابر فرزندان دختر ارث می­‌برند.

آیا سهم الارث پسر و دختر مساوی شده است؟

خیر. هنوز هم سهم دختر نصف پسر است.

ارث پدر بین فرزندان دختر و پسر چگونه تقسیم میشود؟

ارث پسر دو برابر ارث دختر است.

۴.۱/۵ - (۱۰۴ امتیاز)

دیدگاه شما

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

۱۷۲ دیدگاه ثبت شده
shahab 9 مهر 1400
پاسخ

سلام خسته نباشید میخواستم بدونم تقسیم زمین کشاورزی بین دختر و پسرچگونه است پدر فوت کرده است ،،،،،،ایا برابر تقسیم میشود
۲دختر و ۵پسر

کارشناس حقوقی ترازو 12 مهر 1400
پاسخ

سلام دوست عزیز
خیر مساوی تقسیم نمی‌شود. پسران دو برابر دختران از زمین سهم خواهند برد.

زهره طاهرى 9 مهر 1400
پاسخ

سلام
اگر یک پسر و سه دختر باشند با توجه به این مطلب که فرمودین تعداد پسر از نصف جمع دختران کمتر باشد به طور برابر ارث تقسیم مى شود؟اگر بله طبق چه قانون و ماده او ممنون

سلام زهره عزیز
ارث دختر در هر حال نصف پسره
این چیزی که گفتید در مورد وقتیه که یک سوم اموال به نفع دخترها وصبت شده و اگر تعداد پسرها کمتر از نصف دخترها باشه، سهم الارث پسرها برابر با مجموع سهم الارث دخترها و اون چیزی که بر اساس وصیت بدست میارن میشه
موفق باشی

علی 5 مهر 1400
پاسخ

سلام وخسته نباشید آیا پدر یا مادر میتوانند وصیت کنند که سهم ارث دختر وپسران بصورت مساوی تقسیم شوند یعنی دیگه پسران ۲ سهم از ارث را نداشته باشند

کارشناس حقوقی ترازو 12 مهر 1400
پاسخ

سلام دوست عزیز
خیر. هر فرد تنها درمورد یک سوم اموال خود می‌تواند وصیت کند و بقیه اموال به نسب قانونی میان ورثه تقسیم خواهد شد. پیشنهاد مشاوران ما در این موارد تنظیم صلح عمری برای انتقال مساوی اموال به فرزندان است.

Zahra 29 شهریور 1400
پاسخ

سلام وقت بخیر
با توجه به متن بالا که اگه تعداد پسر کمتر از دختران باشد ارث مساوی تقسیم می‌شود.
ما پنج خواهر و یک برادر هستیم می‌توان از این روشی که فرمودید اقدام کنیم؟؟؟؟؟؟

کارشناس حقوقی 12 مهر 1400
پاسخ

سلام دوست عزیز
خیر در هرحال پسر دو برابر هر دختر ارث خواهد برد. در فرض شما در صورت عدم وجود وراث دیگر، به پسر دو هفتم اموال و به هر یک از دختر ها یک هفتم اموال ارث خواهد رسید.

amirali 30 آذر 1400
پاسخ

اگر متوفی چهار پسر و دو دختر داشته باشد ارث چگونه تقسیم میشود؟؟

با سلام
اگر تنهابازماندگان شخص فرزندان وی به شرحی که گفتید باشند،‌هر پسر یک پنجم اموال و هر دختر یک دهم را به ارث خواهند برد

Morteza 24 شهریور 1400
پاسخ

سلام اگر در وصیت نامه قید کرده باشد که فقط بین پسرا تقسیم شود به دختران ارث میرسد یا ن؟

کارشناس حقوقی ترازو 29 شهریور 1400
پاسخ

سلام مرتضای عزیز
اصولا شرط محرومیت ارث باطل است. البته اگر وصیت‌کننده یک سوم اموال خود را به شیوه‌ای تقسیم کند که به دختران نرسد ففط نسبت به آن یک‌سوم صحیح است.

علی 24 شهریور 1400
پاسخ

سلام اگر یک دختر باشه و ۶ تا پسر چگونه خواهد بود

کارشناس حقوقی ترازو 29 شهریور 1400
پاسخ

سلام علی عزیز. به فرض نبود دیگر وراث یک سیزدهم به دختر و دو سیزدهم به هر پسر خواهد رسید.

عباس سرتیپی 24 شهریور 1400
پاسخ

با سلام و خسته نباشید
میخواستم بپرسم اگر پدر مادری بدونه تقسیم ارث بین فرزندان فوت شوند و یکی از فرزندان نیز بعدها قبل از اینکه ارث پدری خود را بگیرد فوت شود آیا بعد از اینکه تقسیم ارث بوسیله قاضی در بین فرزندان انجام پذیرد به بچه‌های فرزند فوت شده یعنی نوه ها ارثی تعلق می‌گیرد یا خیر. ممنون میشم راهنماییم کنید.

کارشناس حقوقی ترازو 29 شهریور 1400
پاسخ

سلام عباس عزیز
بله با توجه به فوت فرزند بعد از مرگ پدر ارث فرزند به فرزندان او هم می‌رسد.

عباس سرتیپی 10 مهر 1400
پاسخ

سلام، بابت پاسخ و راهنماییتون سپاسگزارم.

سایه 22 شهریور 1400
پاسخ

سلام… آیا زن از سهم آب کشاورزی شوهر ارث میبرد؟

سلام سایه عزیز
بله
موفق باشی

محدثه 10 شهریور 1400
پاسخ

سلام اگر متوفی سه دختر و ی پسر داشته باشه تقسیم ارث چطوری صورت میگیره؟

با سلام
پسر دو پنجم و دخترها هر کدام یک پنجم از اموال را به ارث میبرند.

farshad 9 شهریور 1400
پاسخ

با سلام . پدری ۴ فرزند دارد ۳ پسر و ۱ دختر . وصیت نامه نوشته به صورت مکتوب که دختر را پسر حساب کنید و به طور مساوی ارث تقسیم شود الان از اون موقع ۴ سال گذشت وهمه وراث در زمین کشاورزی خودشان مشغول بهره برداری از محصول هستند. پسرها ادعا میکنند که وصیت نامه باطل هست و نباید خواهرمون دو تا بگیرد . در حالی که وراث در زمان وصیت نامه با حضور ۴ شاهد که هر کدام امضایشان مکتوبه و وراث هم امضا زدند که ما هیچ مشکلی از این وصیت نامه نداریم و قبول داریم . ودر وصیت نامه هم قید شده که این وصیت چه از لحاظ شرعی و چه از لحاظ قانونی قابل ارائه به هیچ محکمه ای نیست . سوال اینجاست آیا این وصیت نامه باطل هست ؟ ممنون میشم راهنمایی بفرمایید . با تشکر

سلام فرشاد عزیز
اگر وراث این کارو پذیرفته باشن وصبت مورد قبوله
موفق باشی