عده زن و انواع آن

عده زن و انواع آن

اسفند 12, 1399
  /  
منتشر شده در خانواده
،
مقالات
،
مشاوره حقوقی با وکیل

یکی از مسائلی که در زمان طلاق یا فسخ نکاح  یا فوت شوهر همیشه مورد بحث بوده، مدت زمانی است که زن باید برای ازدواج مجدد صبر کند که در حقوق و شرع با نام عده زن شناخته می‌شود؛ در قانون مدنی ما که برگرفته از شرع اسلام است، برای عده نگهداشتن زن تعاریف و مقرراتی بیان شده که در این مطلب با آنها آشنا می‌شوید.

دسترسی سریع به تیترهای مطالب

تعریف عده زن

به مدت زمانی که زن باید پس از جدایی یا فوت شوهر، برای ازدواج دوباره صبر کند، در اصطلاح فقهی و قانونی عده گفته می‌شود؛ این مدت به نوع جدایی و شرایط زن بستگی دارد و در شرایط مختلف، متفاوت خواهد بود. باید بدانید که اگر زن در مدت عده اقدام به ازدواج مجدد کند، این ازدواج باطل است و اگر با علم و آگاهی این کار را انجام دهند، آن زن و مرد برای همیشه به یکدیگر حرام می‌شوند.

فلسفه عده نگهداشتن

باید بدانید که در شرع اسلام این قانون برای جلوگیری از اختلاط نسل بیان شده است که در روابط اجتماعی و خانوادگی بسیار مهم است، هم‌چنین رعایت احترام شوهر پس از فوت یکی دیگر از دلایل رعایت عده به شمار می‌رود. امّا دلیل مهم‌تری که وجود دارد این است که این مدت مهلتی مناسب برای تفکر به زن و شوهر می‌دهد تا بتوانند دوباره به زندگی مشترک بازگردند.

انواع عده

بر اساس مواردی که در قانون بیان شده است و مدت مشخص شده برای عده، آن را می‌توان به دو دسته کلی تقسیم کرد: عده طلاق و فسخ نکاح، عده وفات شوهر، البته در مورد ازدواج موقت نیز این مدت متفاوت خواهد بود که در ادامه شرایط هر کدام را توضیح خواهیم داد:

عده در طلاق (عادی یا طلاق توافقی)

همان‌طور که پیش از این اشاره شده مدت عده به شرایط زن بستگی دارد و طبق همین اصل عده در طلاق و فسخ نکاح به سه نوع تقسیم می‌شود:

  1. زن آبستن: اگر زن پس از طلاق حامله باشد، طبق ماده ۱۱۵۳ قانون مدنی، باید تا زمان به دنیا آمدن فرزند برای ازدواج مجدد، صبر کند.
  2. زن غیرآبستن: در ماده ۱۱۵۱ قانون مدنی تصریح شده است که در زمان فسخ نکاح یا طلاق، مدت زمان عده سه طهر (یعنی اتمام سه دوره عادت ماهانه) است ولی اگر زن با اقتضای شرایط سنی عادت ماهانه نداشته باشد، این مدت به سه ماه تغییر می‌کند.
  3. زنی که عده ندارد: در ماده ۱۱۵۵ همان قانون آمده است که اگر زن یائسه باشد یعنی با شرایط سنی امیدی به بارداری مجدد نداشته باشد یا اینکه بین او و شوهرش نزدیکی اتفاق نیفتاده باشد، در زمان فسخ نکاح و طلاق، عده ندارد؛ امّا اگر در هر دو صورت شوهر فوت کرده باشد، باید عده وفات رعایت شود.

عده وفات

این نیز مدت زمانی است که زن باید پس از فوت شوهر خود برای ازدواج دوباره صبر کند که بر اساس ماده ۱۱۵۴ قانون مدنی، در ازدواج دائم و موقت، عده چهار ماه و ده روز است. امّا اگر زن حامله باشد این مدت تا زمان وضع‌ حمل ادامه دارد به شرط اینکه فاصله بین فوت مرد و وضع ‌حمل بیش از چهار ماه و ده روز باشد، در غیر این صورت مدت عده همان چهار ماه و ده روز خواهد بود.

عده عقد موقت

در ازدواج موقت نیز اگر جدایی به صورت طلاق، بذل مدت یا پایان مدت ازدواج باشد، بر اساس ماده ۱۱۵۲ قانون مدنی، دو طهر است امّا اگر زن با اقتضای سنی عادت ماهانه نداشته باشد، این مدت به ۴۵ روز کاهش می‌یابد.

گفتنی است که مانند انواع قبلی اگر زن حامله باشد، مدت عده تا زمان وضع حمل خواهد بود و همان‌طور که در بخش قبل گفته شد، در صورت وفات شوهر مدت عده تابع قانون عده وفات است.

حتما بخوانید:قانون ازدواج موقت

خواستگاری در زمان عده زن

یکی از سوالاتی که راجع به این مسئله مطرح است این است که آیا می‌توان از زنی که در مدت عده قرار دارد خواستگاری کرد یا خیر؟ پاسخ این مسئله بستگی به نوع طلاق دارد؛ اگر طلاق از نوع رجعی باشد (یعنی زن هنوز در زوجیت شوهر قبلی است و او می‌تواند بدون ازدواج مجدد به زن رجوع کند)، از نظر قانون شرع خواستگاری از او چه با صراحت و چه با کنایه، حرام است.

در اقسام دیگر طلاق هم اگر زن در مدت عده باشد، خواستگاری با صراحت جایز نیست، امّا اگر به صورت اشاره و کنایه باشد، مانعی برای این کار نخواهد بود.

سخن آخر

پس از آشنایی با احکام مربوط به عده زن (عده در طلاق – عده در وفات – عده در عقد موقت و خواستگاری در زمان عده زن)، همیشه در این رابطه یا در طی کردن مراحل جدایی نیاز به مشورت حقوقی و راهنمایی آگاهانه خواهید داشت که مشاورین حقوقی ترازو این کار را برای شما آسان کرده‌اند.

مطالب مرتبط
گرفتن حق طلاق زن
حق طلاق زن
اسفند 12, 1399 / منتشر شده در خانواده ، مقالات ،
قانون جدید طلاق توافقی
بخشنامه جدید طلاق توافقی ؛ قانون طلاق در ۱۴۰۱
اسفند 12, 1399 / منتشر شده در مقالات ، خانواده ،
وکیل طلاق توافقی
وکیل طلاق توافقی
اسفند 12, 1399 / منتشر شده در مقالات ، خانواده ،