قرارداد محرمانگی یا عدم افشا NDA

قرارداد محرمانگی یا عدم افشا NDA

شهریور 19, 1400
  /  
منتشر شده در مقالات
،
استارت آپ
،
مشاوره حقوقی با وکیل

همانطور که در بسیاری از کارهای روزمره، حفظ حریم خصوصی برای همه‌ی ما اهمیت دارد، حفظ اطلاعات محرمانه و حیاتی یک شرکت یا کسب‌وکار نیز از اهمیت بسیار بالایی برای بنیان‌گذاران آن برخوردار است. برای نگهداری از این اطلاعات قراردادی با عنوان قرارداد محرمانگی یا عدم افشا (NDA) تنظیم می گردد. در ادامه این قرارداد و جزئیات آن را مورد بررسی قرار خواهیم داد.

قرارداد محرمانگی یا NDA چیست؟

اگر یک کسب‌وکار یا استارت‌آپ نتواند از اطلاعات محرمانه و حیاتی خود که شامل ایده‌ی اولیه و راه‌هایی برای پیشرفت کارش است نگهداری کند، در رقابت با سایر کسب‌وکارها به مشکل خواهد خورد و حتی ممکن است با مشکلات حقوقی هم مواجه شود.

به‌همین منظور در جهان کسب‌وکارها قراردادی تحت عنوان قرارداد عدم افشا – NDA تعریف شده است تا از اطلاعات محرمانه‌ی کسب‌وکارها محافظت کند. قرارداد عدم افشا – NDA تمام کسانی را که به اطلاعات محرمانه‌ی یک شرکت دسترسی دارند، ملزم به محافظت از آن اطلاعات می‌کند تا درصورت تخطی از مفاد قرارداد، بتوان برای آن‌ها جرایم حقوقی درنظر گرفت.

قرارداد عدم افشا بین چه کسانی نوشته می‌شود؟

قرارداد عدم افشا – NDA افراد درگیر در یک کسب‌وکار را نسبت به هم و همچنین نسبت به اطلاعات حیاتی آن کمپانی یا کسب‌وکار متعهد می‌کند.

قرارداد عدم افشا – NDA می‌تواند میان کارفرما و کارمند منعقد شود؛ بر اساس این قرارداد کارمندان متعهد می‌شوند اطلاعاتی که از طریق کارفرما در اختیار آن‌ها قرار می‌گیرد، منتشر نخواهند شد و او تمام تلاش خود را برای عدم افشای آن‌ها به‌کار می‌گیرد.

گاهی نیز قرارداد عدم افشا – NDA بین چند بنیانگذار یک کسب‌وکار منعقد می‌شود تا تمام آن‌ها از ایده‌ی اولیه‌ی تاسیس کسب‌وکار، اطلاعات تحلیل رقبا و همچنین اطلاعات حیاتی مجموعه محافظت کنند.

در مواردی که یک پروژه‌ی استارت‌آپی، هم سرمایه‌گذار و هم ایده‌پرداز دارد، ایده‌پرداز به‌جهت محافظت از ایده‌اش قراردادی تنظیم می‌کند تا سرمایه‌گذار متعهد شود که ایده و اطلاعات او را منتشر نخواهد کرد.

چه اطلاعاتی محرمانه به حساب می‌آیند؟

اطلاعات محرمانه‌ی هر کسب‌وکار با اطلاعات محرمانه‌ی کسب‌وکارهای دیگر متفاوت است و نمی‌توان به‌صورت کلی اطلاعاتی خاص را به‌عنوان محرمانه تعریف کرد.

زمانی که طرفین درحال تنظیم قرارداد قرارداد عدم افشا – NDA هستند باید تمام مواردی را که به‌نظرشان مهم هستند و باید از انتشار آن‌ها جلوگیری شود، لیست کنند. ایده‌ی اولیه‌ی یک کسب‌وکار ایده‌ای است که برای اولین بار مطرح می‌شود، ترفندهای رقابتی کسب‌وکار با سایر رقبا که موجب موفقیت مجموعه شده‌اند و یا رمزها و نشانه‌هایی که هر کسب‌وکار را از دیگر کسب‌وکارهای متمایز می‌کند، باید در لیست اطلاعات محرمانه آورده شوند و طرفین نسبت به محافظت از آن‌ها متعهد شوند.

مدت‌زمان قرارداد عدم افشا – NDA چقدر است؟

زمان قرارداد عدم افشا – NDA نمی‌تواند ثابت باشد؛ یعنی قراردادهای عدم افشا – NDA مختلف برای محافظت از ایده‌ها و اطلاعات متمایزی منعقد می‌شوند و ممکن است برخی از اطلاعات به‌صورت مادام‌العمر محرمانه به‌حساب بیایند و یا لازم باشد از برخی دیگر فقط برای مدت محدودی محافظت کرد. به‌طور مثال یک کسب‌وکار ممکن است برای احداث خط تولید یکی از محصولاتش فناوری مخصوصی را اختراع کند که دیگر مشابه‌اش هرگز اختراع نشود؛ در این صورت محافظت از اطلاعات محرمانه‌ی احداث آن فناوری مادام‌العمر خواهد بود و طرفین قرارداد تحت هیچ شرایطی نباید اطلاعات آن را تا زمان فعالیت شرکت در اختیار دیگران قرار دهند.

گاهی نیز ممکن است برخی شرکت‌ها چشم‌اندازی چندساله برای خود درنظر گرفته باشند؛ مثلا ممکن است شرکتی پیش‌بینی کرده باشد تا پنج سال آینده به تولید هزار تلفن همراه در سال برسد و پس از آن استراتژی شرکت تغییر کند. در این صورت قرارداد عدم افشا – NDA به‌صورت پنج ساله و تنها تا زمان رسیدن به ایده‌آل شرکت لازم‌الاجرا است.

تفاوت‌های قرارداد محرمانه‌ی یک‌جانبه و دوجانبه

بهتر است از همین ابتدا تفاوت قراردادهای محرمانه‌ی یک‌جانبه و دوجانبه را با شرح یک مثال توضیح دهیم.

قرارداد عدم افشا – NDA  یک‌جانبه: زمانی که کارمندی به‌عنوان مدیر بخشی خاص از یک استارت‌آپ استخدام می‌شود، کارفرما اطلاعاتی را در اختیار او قرار می‌دهد تا بتواند کارهای شرکت را انجام دهد. در این شرایط کارفرما در برابر دادن اطلاعات به کارمند، او را ملزم به امضای قراردادی می‌کند که باید طبق آن از اطلاعات محرمانه‌ی شرکت محافظت کند. در قرارداد عدم افشا – NDA یک جانبه اطلاعات حیاتی و محرمانه از یک طرف قرارداد در اختیار طرف دیگر قرار می‌گیرد.

قرارداد عدم افشا – NDA  دوجانبه: اما در قرارداد دوجانبه ماجرا کمی فرق دارد؛ قرارداد دوجانبه معمولا زمانی منعقد می‌شود که دو شرکت استارت‌آپی یا دو فرد بخواهند در همکاری با یکدیگر هدفی واحد را به انجام برسانند. بی‌شک برای موفقیت در این امر باید با هم همکاری کنند و اطلاعات موردنیاز برای به سرانجام رسیدن آن هدف را در اختیار یکدیگر بگذارند. بر همین اساس طرفین قرارداد عدم افشا – NDA  دوجانبه را امضا می‌کنند تا از اطلاعات یکدیگر محافظت کنند.

ضمانت اجرایی قرارداد عدم افشا – NDA چیست؟

لازم است بدانید فقط نوشتن قرارداد عدم افشا – NDA و اتمام‌حجت طرفین با یکدیگر برای محافظت از اطلاعات محرمانه کفایت نمی‌کند و قرارداد عدم افشا – NDA باید ضمانت اجرایی داشته باشد تا قابل استناد شود.

بر همین اساس باید در قرارداد مربوطه ذکر شود که در صورت تخطی طرفین از تعهدات قرارداد، طرف خاطی باید تمام خسارت‌های مادی و معنوی کسب‌وکار آسیب‌دیده را که می‌تواند میزان مشخصی باشد، جبران کند. این ترفند حقوقی که وجه التزام نام دارد، قرارداد عدم افشا – NDA را معتبرتر می‌کند و افراد را نسبت به اجرای آن جدی‌تر خواهد کرد.

می‌توان برای معتبرتر شدن ضمانت اجرایی قرارداد عدم افشا – NDA معین کرد که سالانه مبلغی علاوه بر جریمه‌ی اولیه به مبلغ جریمه افزوده شود.

اسرار تجاری چیست؟

تعریف اسرار تجاری نیز مثل مدت‌زمان قرارداد عدم افشا – NDA و اطلاعات محرمانه‌ی کسب‌وکارها متغیر است. به‌صورت کلی هر کمپانی یا استارت‌آپ قوانینی برای محافظت از ایده‌های خود دارد؛ مثلا یک شرکت تولیدکننده‌ی تلفن همراه از دوربین‌هایی فوق‌حرفه‌ای در تلفن‌هایش استفاده می‌کند. چگونگی استفاده از این دوربین‌ها و فناوری ساخت‌شان یک راز تجاری است که تمام افراد درگیر در آن شرکت باید نسبت به حفظ آن وفادار باشند.

جالب است بدانید که اسرار تجاری می‌توانند شامل ریزترین جزئیات و ویژگی‌های یک محصول باشد؛ باتوجه به مثال قبل، فناوری ساخت لنز به‌کاررفته در دوربین تلفن همراه نیز یک راز تجاری است و انتشار آن ممکن است اقتصاد شرکت را خدشه‌دار کند و مانع از دستیابی به اهداف فروش محصول شود.

حتما بخوانید:اسرار تجاری چیست؟

مجازات افشای اسرار تجاری چیست؟

بر اساس مواد ۶۴ و ۷۵ قانون تجارت الکترونیکی، هر کس در بستر مبادلات الکترونیکی با نقض حقوق قراردادهای استخدام مبنی بر عدم افشای اسرار شغلی و یا دستیابی غیرمجاز، اسرار تجاری آنان را برای خود تحصیل نموده و یا برای اشخاص ثالث افشا نماید به حبس از شش ماه تا دو سال و نیم و جزای نقدی معادل پنجاه میلیون (۰۰۰/۰۰۰/۵۰) ریال محکوم خواهد شد.

بر اساس همین قانون درصورتی که فرد به انتشار اطلاعات محرمانه و حیاتی یک مجموعه بپردازد ممکن است به شش ماه و دو سال حبس محکوم شود. علاوه بر این قانونگذار برای افشای اطلاعات محرمانه جزای نقدی هم تعریف کرده است.

البته این قانون به‌غیر از مفادی است که طرفین در قرارداد عدم افشا – NDA بر سر آن‌ها با یکدیگر توافق خواهند کرد.

اطلاعات عمومی چیست؟

اطلاعات عمومی محصول به تمام ویژگی‌ها اعم از رنگ‌، طرح، مشخصات نرم‌افزاری و سخت‌افزاری و سایر اطلاعاتی گفته می‌شود که از سوی استارت‌آپ یا کمپانی در اختیار مصرف‌کننده قرار می‌گیرد. مصرف‌کننده برای خرید باید از این اطلاعات استفاده کند تا با ویژگی‌های محصول موردنظرش آشنا شود.

مالک داده به چه‌کسی گفته می‌شود؟

در تمام استارتاپ‌ها یا شرکت‌ها مالک داده‌ به کسانی گفته می‌شود که مسئولیت نگهداری از داده‌های مجموعه را بر عهده دارند. مالکان داده‌ها باید حتما در حوزه‌ی داده‌هایی که در آن مسئولیت دارند، متبحر باشند. مالکان داده باید نسبت به ارزش تجاری داده‌هایی که در اختیار دارند آگاهی کامل داشته باشند و از آن برای پیشرفت مجموعه استفاده کنند.

مالک نرم‌افزار کیست؟

قانون حمایت از پدیدآورندگان نرم‌افزارهای رایانه‌ای برای تعیین مالکیت نرم‌افزارها دو فرض را در نظر گرفته است؛ در فرض اول مالک نرم‌افزار، سازنده‌ی آن هم هست و در فرض دوم مالک نرم‌افزار لزوما صاحب آن نیست و می‌تواند سرمایه‌گذار باشد.

فرض اول: اگر شخصی نرم‌افزاری را تولید کند که تمام هزینه‌های لازم برای تولید و ثبت آن را خودش تقبل کرده باشد، مالک مادی و معنوی نرم‌افزار است و رعایت حقوق او برعهده‌ی قانون‌گذار است. همچنین نامی که مالک نرم‌افزار برای آن انتخاب می‌کند به همراه لوگو و سایر موارد اختصاصی نیز مشمول حمایت‌های قانونی خواهد شد.

فرض دوم: گاهی ممکن است یک سرمایه‌گذار برای ساخت و ارائه‌ی یک نرم‌افزار، طرح موردنظرش را به یک سازنده ارائه کرده و هزینه‌ی ساخت آن را نیز تقبل کند. در این صورت تمامی حقوق نرم‌افزار بر عهده‌ی سرمایه‌گذار یا کسی است که سازنده‌ی نرم‌افزار را استخدام کرده است. البته این فرض درصورتی لازم‌الاجراست که در قرارداد میان طرفین شرط دیگری تعیین نشده باشد.

مالکیت معنوی نرم‌افزار متعلق به کیست؟

حال جالب است بدانید که با درنظر گرفتن فرض دوم در عنوان قبل، اگرچه قانون مالکیت مادی نرم‌افزار مثل حق توسعه و سودآوری، حق تغییر و حق ابطال آن را در اختیار سرمایه‌گذار یا استخدام‌کننده قرار می‌دهد، اما مالکیت معنوی نرم‌افزار به نام تولیدکننده یا فرد استخدام‌شده است.

بر همین اساس مالکیت معنوی که شامل نوآوری در تولید، اتخاذ روش‌های مختلف و دارابودن ویژگی‌های مختلف است، در انحصار فکری تولیدکننده قرار می‌گیرد و دیگران، حتی سرمایه‌گذار نیز نمی‌توانند آن را به نام خود ثبت کنند.

سخن پایانی

ما در پلتفرم حقوقی ترازو تلاش می‌کنیم تا تمامی اطلاعات موردنیاز شما برای آگاهی از الزامات حقوقی کسب‌وکارهای اینترنتی را بررسی کنیم. اگر سوالاتی دارید که در مقاله‌های پلتفرم حقیقی ترازو پاسخ‌شان را پیدا نکرده‌اید، می‌توانید با کارشناسان ما تماس گرفته و مشاوره دریافت کنید.

۲.۳/۵ - (۳ امتیاز)

دیدگاه شما

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

پشتیبانی