دریافت مهریه از طریق اجرای ثبت؛ مطالبه مهریه بدون دادگاه رفتن ممکن است؟

بسیاری از افراد تصور می‌کنند برای گرفتن مهریه حتما باید به دادگاه خانواده مراجعه کرده و یک دعوای حقوقی مطرح کنند؛ مسیری که معمولاً با صرف زمان، هزینه و پیگیری‌های متعدد همراه است. همیشه اینطور نیست؛ در برخی موارد می‌توان بدون مراجعه به دادگاه نیز مهریه را مطالبه کرد. قانون این امکان را فراهم کرده است که زوجه از طریق اجرای ثبت اسناد رسمی اقدام کرده و حتی اموال زوج را برای وصول مهریه توقیف کند. در ادامه این مقاله از بلاگ حقوقی ترازو، به بررسی نحوه گرفتن مهریه بدون دادگاه، مراحل انجام آن و نکات مهم این روش می‌پردازیم.

اجرای مهریه از طریق ثبت

در مطالبه مهریه از طریق اجرای ثبت، زوجه یا وکیل او باید با در دست داشتن مدارک لازم، از جمله اصل سند ازدواج و مدارک شناسایی، به دفترخانه‌ای که عقد ازدواج در آن ثبت شده است مراجعه کند. دفترخانه پس از بررسی مدارک، احراز هویت زوجه و احراز استحقاق او برای مطالبه مهریه، اجرائیه مهریه را صادر و آن را به اداره ثبت اسناد ارسال می‌کند. سپس زوجه یا وکیل او باید برای تشکیل پرونده اجرایی به اداره ثبت اسناد و املاک مراجعه کند.

اداره ثبت پس از دریافت اجرائیه از دفترخانه، ابلاغیه‌ای برای زوج ارسال می‌کند و به او ۱۰ روز مهلت می‌دهد تا مهریه را پرداخت کند. در صورتی که زوج در این مهلت اقدام به پرداخت مهریه نکند، اموال او شناسایی و توقیف می‌شود. اموال توقیف‌شده برای ارزیابی به کارشناس ارجاع داده می‌شود. پس از تعیین قیمت پایه، اموال از طریق مزایده به فروش می‌رسد تا مهریه زوجه از محل فروش آن‌ها پرداخت شود.

مراحل گرفتن مهریه از طریق اجرای ثبت اسناد رسمی

 ۱- مراجعه به دفترخانه تنظیم کننده سند ازدواج به همراه مدارک

۲- صدور اجرائیه توسط دفترخانه و ارسال آن به اداره ثبت اسناد و املاک محل وقوع عقد یا محل اقامت زوج

۳- مراجعه زوجه یا وکیل او به اداره اجرای اسناد رسمی ویژه مهریه برای تشکیل پرونده اجرایی

۴- ابلاغ به زوج و دادن مهلت ۱۰ روزه به او برای پرداخت مهریه

۵- توقیف اموال شناسایی شده یا معرفی شده در صورت عدم پرداخت مهریه

۶- قیمت‌گذاری اموال توسط کارشناس دادگستری

۷- به مزایده گذاشتن اموال و وصول مهریه

اگرچه دریافت مهریه از طریق اجرای ثبت به عنوان روشی ساده معرفی می‌شود، اما فرآیندی بسیار پیچیده دارد. اگر شما نیز در مورد چگونگی طی کردن این فرآیند سوالی دارید، وکلای ما در ترازو آماده پاسخ گویی‌ هستند. همین حالا اقدام کنید.

تفاوت گرفتن مهریه از طریق اجرای ثبت با دادگاه

۱- سرعت رسیدگی: مهم‌ترین تفاوت این است که در مطالبه مهریه از طریق اداره اجرای اسناد رسمی، عملیات اجرایی بلافاصله پس از درخواست زوجه یا وکیل او آغاز می‌شود. اما در مطالبه مهریه از طریق دادگاه، شروع عملیات اجرایی منوط به طی کامل مراحل رسیدگی قضایی است. بدین معنا که ابتدا نوبت رسیدگی تعیین می‌شود، سپس رسیدگی انجام می‌گیرد و در نهایت پس از صدور و قطعیت حکم، اجرای مهریه آغاز خواهد شد.

 ۲- هزینه رسیدگی: در روش اجرای ثبت زوجه هزینه‌ای پرداخت نمی‌کند و هزینه‌های اجرا به میزان ۵ درصد از مبلغ مورد اجرا از زوج دریافت می‌شود. زوجه در تقدیم دادخواست به دادگاه برای مطالبه مهریه خود باید هزینه‌ی دادرسی را که معادل ۳/۵ درصد از مبلغ مهریه مورد تقاضاست را پرداخت کند.

هرچند همواره، روش دریافت مهریه از طریق ثبت به عنوان موثرترین و سریع‌ترین راه برای مطالبه‌ مهریه مطرح می‌شود، باید توجه داشت که در برخی موارد  این روش نه تنها کمکی به تسریع احقاق حقوق مالی زوجه نمی‌کند بلکه موجب طولانی‌تر شدن آن نیز می شود. همراهی وکیل متخصص در مهریه می‌تواند کمک بزرگی در انتخاب روند صحیح مطالبه این حق داشته باشد.

مدارک لازم برای اجرای مهریه از طریق ثبت

• اصل سند ازدواج: برای اثبات رابطه زوجیت و درج میزان مهریه در سند رسمی ازدواج
• اصل مدارک شناسایی (شناسنامه و کارت ملی): برای احراز هویت زوجه یا شخصی که برای دریافت مهریه اقدام می‌کند.
• وکالت‌نامه: در صورتی که وکیل دادگستری یا نماینده قانونی از طرف زوجه برای اجرای مهریه اقدام کند، ارائه وکالت‌نامه ضروری است.

مطالبه مهریه از طریق اجرای ثبت چقدر زمان می‌برد؟

همه چیز بستگی به همکاری یا عدم همکاری زوج در پرداخت مهریه و وضعیت اموال او دارد. در ادامه در جدول زیر بر اساس همکاری یا عدم همکاری زوج مدت زمان اجرای این روش آورده شده است:

اگر هیچ اموالی از زوج شناسایی نشود، تکلیف چیست؟

طبق ماده ۱۵۸ آیین‌نامه اجرای مفاد اسناد رسمی لازم‌الاجرا، در این حالت گواهی عدم شناسایی اموال به زوجه داده می‌شود. زوجه با در دست داشتن این گواهی (مبنی بر اینکه پرونده او در ثبت به سرانجام نرسیده) می‌تواند دادخواست مطالبه مهریه برای رسیدگی به موضوع مهریه در دادگاه خانواده بدهد.

مزیت بزرگ این گواهی این است که بن‌بست اجرای ثبت را می‌شکند؛ چرا که در دادگاه خانواده، اگر باز هم اموالی از شوهر پیدا نشود، تحت شرایطی می‌توان از اهرم‌های قانونی شدیدتری مثل حکم جلب بدهکار مالی (دستور جلب) استفاده کرد.

البته توجه داشته باشید که طبق قوانین و بخشنامه‌های اخیر، صدور جلب برای مهریه سخت‌گیرانه‌تر شده و بنابر ماده ۲۲ قانون حمایت خانواده، تا سقف ۱۱۰ سکه (یا معادل ریالی آن) امکان اعمال حبس و جلب وجود دارد. دریافت مازاد مهریه منوط به احراز توانایی مالی زوج است.

هزینه اجرای مهریه از طریق ثبت

یکی از مزایای این روش در دریافت مهریه این است که هزینه‌ای برای زوجه به همراه نخواهد داشت و هزینه‌های اجرای مهریه به میزان ۵ درصد از مبلغ مورد تقاضا از مهریه بر عهده‌ زوج قرار دارد.

چه اموالی را می‌توان در اجرای مهریه از طریق ثبت توقیف کرد؟

هر مالی از زوج چه منقول باشد و چه غیرمنقول، قابل توقیف است. از این رو، توقیف حساب‌های بانکی و مسدود‌سازی‌ آن‌ها نیز برای وصول مهریه امکان پذیر است. باید توجه داشت که اگر مال توقیف شده از زوج جز مستثنیات دین موضوع ماده ۲۴ قانون نحوه اجرای محکومیت‌های مالی  باشد، با اعتراض زوج از توقیف آزاد خواهد شد.

با اجرای مهریه از طریق ثبت، زوج ممنوع‌الخروج می‌شود؟

زوجه می‌تواند هم‌زمان با اجرای مهریه از طریق ثبت، درخواست ممنوع‌الخروجی زوج را نیز مطرح کند، اما ممنوع‌الخروجی در «ثبت» و ممنوع‌الخروجی «دادگاه» متفاوت است:

• ممنوع‌الخروجی از طریق اجرای ثبت: بسیار سریع‌تر صادر می‌شود، اما طبق قانون، این ممنوع‌الخروجی سقف زمانی مشخصی دارد. در صورت عدم شناسایی اموال، بعد از مدتی قابل رفع است. همچنین زوج می‌تواند به بهانه‌هایی مثل سفرهای کاری ضروری یا سفرهای زیارتی، تحت شرایطی درخواست رفع آن را بدهد.
• ممنوع‌الخروجی از طریق دادگاه: اگر پرونده به دادگاه برود و طبق ماده ۲۳ قانون نحوه اجرای محکومیت‌های مالی حکم ممنوع‌الخروجی صادر شود، تا زمان پرداخت مهریه، پذیرش اعسار یا اقساط آن توسط دادگاه، باقی است. دستور ممنوع‌آلخروجی قضایی نیز معمولا برای مدت ۶ ماه اعتبار دارد و بعد از این مدت زوجه باید برای تمدید آن اقدام کند.

اگر شما نیز سوالی درباره نحوه رفع ممنوع الخروجی ناشی از به اجرا گذاشتن مهریه یا چگونگی تقسیط آن دارید؛ از خدمات مشاوره حقوقی با هوش مصنوعی ترازو استفاده کنید تا پاسخ پرسش‌های خود را در این باره دریافت کنید.

سخن پایانی

به اجرا گذاشتن مهریه از طریق ثبت همواره به عنوان مسیری سرراست و فوری معرفی می‌شود که می‌تواند ابزاری مفید را در دست زوجه در احقاق حقوق خود بدهد. چرا که در این روش زوجه با در دست داشتن مدارک لازم و بدون پرداخت هزینه های اجرایی می‌ تواند اموال زوج را توقیف و از محل آن‌ها مهریه خود را وصول کند. البته باید توجه داشت که دریافت مهریه از طریق اجرای ثبت تیغی دولبه است که همیشه هم سریع و فوری عمل نمی‌کند بلکه تنها به طولانی تر شدن فرآیند دریافت مهریه می‌انجامد. همین حالا می‌توانید با مشاوره گرفتن از وکلای مجرب ترازو، موقعیت حقوقی خود را به درستی ارزیابی کنید.

سوالات متداول