تامین خواسته چیست؟ انواع و مقررات

تامین خواسته چیست؟ انواع و مقررات

آبان 18, 1399
  /  
منتشر شده در اسناد تجاری
،
مقالات
،
مشاوره حقوقی با وکیل

در این مطلب تامین خواسته را بررسی خواهیم کرد. در مبادلات تجاری انواع اسناد وجود دارند که برای تعهد پرداخت مبلغی مشخص در تاریخی معیّن از سوی خریدار به فروشنده تقدیم می‌شود، مانند: چک، سفته و… اگر این تعهد به هر دلیلی از سوی صادرکننده‌ی سند انجام نشود، برای دارنده‌ی سند در جهت وصول مبلغ، راه‌های قانونی وجود دارد که تأمین خواسته یکی از آنها است؛ در این مقاله تأمین خواسته اسناد تجاری را خواهید شناخت.

تأمین خواسته چیست؟

تأمین خواسته در حقیقت برای راحتی دسترسی خواهان به خواسته‌اش طبق شرایط خاصی در قانون وارد شده است که خواهان بتواند پیش از تقدیم دادخواست یا ضمن تقدیم دادخواست تقاضای توقیف مالی از اموال خوانده را بنماید که اگر حکم نهایی به نفع او صادر شود به راحتی بتواند از طریق مال توقیف شده نسبت به اجرای حکم اقدام نماید.

بر اساس مقدمه‌ای که بیان شد، وقتی فرد دارنده‌ی سند تجاری یا خواهان در محکمه بخواهد به طلب خود برسد یکی از راه‌های آن تقاضای تأمین خواسته است؛ در این روش بر اساس تقاضای شاکی، از اموال فرد خوانده معادل با مبلغ طلب یا عین آن از سوی دادگاه توقیف می‌شود یعنی در این مدت شخص خوانده اجازه‌ی فروش آنها را ندارد تا حکم قطعی صادر شده و خواهان به طلب خود برسد.

به عبارت دیگر بر اساس ماده‌ی ۱۲۲ قانون آیین دادرسی مدنی، قرار تأمین خواسته عبارت است از توقیف اموال منقول یا غیرمنقول شخصِ خوانده. در این روش که ممکن است پیش از دادرسی یا حین دادرسی انجام شود، خواهان اموال خوانده را به دادگاه معرفی می‌کند تا در این مدت شخص خوانده آنها را به فرد دیگری انتقال ندهد و در پایان اگر طلب خود را پرداخت نکرد، معادل مبلغ خواسته از این اموال به خواهان داده شود.

کاربرد تأمین خواسته

در حقیقت دسترسی آسان به موضوع خواسته و پیشگیری از ضایع شدن آن، کاربرد اصلی تأمین خواسته است؛ کاربرد این کار زمانی مشخص می‌شود که فردی از دیگری صلبی دارد یا مالی را به امانت به او سپرده است و فرد مقابل که یا بدهکار است یا امانت‌دار، از وضعیت فعلی سوء استفاده کرده و بخواهد آن مال را بفروشد یا پنهان کند.

قانون این اجازه را می‌دهد که فرد طلبکار طی شرایطی، تقاضای تأمین خواسته یا همان توقیف اموال نامبرده را داشته باشد و مرجع قانونی در این صورت بلافاصله حکم توقیف را صادر می‌کند تا دادرسی به انجام رسیده و تکلیف دعوا مشخص شود.

شرایط صدور تأمین خواسته

صادر شدن قرار تأمین خواسته مطابق ماده‌ی ۱۰۸ قانون آیین دادرسی مدنی، نیاز به وجود شرایطی دارد که در ادامه خواهید خواند:

  1. در حال تضییع یا تفریط بودن خواسته: مثلا اگر فردی خودرو یا ملکی را از دیگری خریده است، امّا فروشنده آن را به خریدار تحویل نمی‌‌دهد، در این صورت ممکن است خریدار احتمال بدهد که فروشنده مال را به شخص دیگری واگذار کند و برای جلوگیری از این کار به دادگاه تقاضای توقیف آن مال را تا پایان دادرسی تقدیم می‌کند.
  2. مستند بودن دعوا به سند رسمی: به عنوان مثال اگر موضوع دعوا سند ازدواج باشد و زن برای وصول مهریه‌ی خود اقدام کرده باشد، می‌تواند تقاضای تأمین خواسته یا همان توقیف اموال بدهد.
  3. سند تجاری بودن موضوع دعوا: اگر اسناد تجاری از قبیل بارنامه، اسناد تجاری شرکت‌ها، چک، برات، سفته و… واخواست شده باشد یا برگشت خورده باشد و شرایط قانونی اجازه بدهد، خواهان می‌تواند برای تأمین خواسته، تقاضا بدهد.گفتنی است که واخواست چک توسط بانک به صورت رایگان صادر شده ولی واخواست باقی اسناد تجاری توسط دادگستری و با پرداخت هزینه همراه است.
  4. پرداخت خسارت احتمالی: اگر خواهان یا شاکی مبلغ خسارتی که ممکن است به طرف مقابل یا همان خوانده وارد بیاید، به صورت نقدی به صندوق دادگستری واریز کند، صدور تأمین خواسته ممکن خواهد بود.میزان این خسارت با تصمیم دادگاه تعیین می‌شودامّا به طور معمول بیست درصد از ارزش خواسته را به عنوان خسارت احتمالی از خواهان دریافت می‌کنند.
حتما بخوانید:اجرا گذاشتن سفته

سایر شرایط:

باید بدانید که به جز چک در خصوص سایر اسناد تجاری، مخصوصا سفته، اگر واخواست صادر نشده باشد، به تقاضای تأمین، ترتیب اثر داده نخواهد شد.

طبق ماده‌ی ۱۰۸ که عنوان شد، شاکی مجاز است که پیش از دادخواست یا در حین آن در خصوص اصل دعوا یا در جریان آن، تا پیش از صدور حکم دادگاه، قرار تأمین خواسته را طلب کند.

مطابق قانون، خواسته باید در برگه‌ی درخواست تأمین به صراحت مشخص شده باشد، یعنی اگر وجه نقد است میزان دقیق آن و اگر مال یا عینی معیّن است، تمام مشخصات آن باید به صورت دقیق نوشته شود.

قرار تأمین خواسته کیفری

گفتنی است که در دعواهایی که به صورت کیفری مطرح می‌شوند نیز امکان درخواست و اجرای قرار تأمین خواسته وجود دارد؛ در ادامه مهم‌ترین قوانین مربوط به این موضوع را خواهید خواند:

  • طبق ماده‌ی ۱۰۷ قانون آیین دادرسی کیفری، اگر تقاضای شاکی برای تأمین ضرر و زیان، دلیل محکمه پسندی داشته باشد، بازپرس پرونده می‌تواند قرار تأمین خواسته صادر کند. تبصره‌ی همین ماده می‌گوید اگر قرار تأمین صادر شده و توقیف انجام شد، بازپرس باید در زمان صدور قرار تأمین کیفری، آن را در نظر بگیرد.
  • بر اساس ماده‌ی ۱۰۸ همان قانون اگر خواسته‌ی فرد خواهان یا شاکی عین معیّن نباشد (یعنی مالی ثابت و قابل مشاهده نباشد، مثلا صد و ده سکه بهار آزادی) یا عین معیّن بوده ولی قابلیت توقیف نداشته باشد، بازپرس باید برابر با مبلغ زیان شاکی از سایر اموال و داریی‌های متشاکی یا خوانده، توقیف کند.
  • ماده‌ی ۱۰۹ در همان قانون می‌گوید که این قرار به محض ابلاغ شدن باید اجرا شود و اگر ابلاغ فوری ممکن نبوده و باعث ضایع شدن خواسته می‌شود، اول قرار تأمین خواسته بدون اطلاع خوانده اجرا شده و سپس ابلاغ می‌شود.
  • امّا بر اساس ماده‌ی ۱۱۲ قانون آیین دادرسی کیفری، اگر خواسته به تقدیم دادخواست نیاز داشته باشد و شاکی تا قبل از پایان دادرسی دادخواست زیان خود را ب دادگاه کیفری ندهد، خوانده می‌تواند درخواست لغو قرار تأمین خواسته را داشته باشد.
  • و در نهایت در ماده‌ی ۱۱۳ همان قانون آمده که اگر مطابق قانون، تعقیب کیفری متهم موقوف شود، قرار منع تعقیب صادر شود یا به هر دلیلی موضوع مختومه اعلام شود، بعد از قطعی شدن این امر، قرار تأمین خواسته نیز لغو خواهد شد.

جمع‌بندی

اکنون که با قوانین و ضوابط مربوط به تأمین خواسته و نحوه‌ی صدور و اجرای آن آشنایی پیدا کردید، بدانید که تسریع انجام و موفقیت در امور دادرسی و وصول طلب در محکمه نیاز به مشاوران حقوقی کارآزموده و مطمئن دارد که در این زمینه پلتفرم حقوقی ترازو بهترین گزینه برای کمک به شما خواهد بود.

۳/۵ - (۱ امتیاز)

پشتیبانی