عدم ثبت چک صیادی در سامانه صیاد چه عواقبی دارد؟

عدم ثبت چک صیادی در سامانه صیاد چه عواقبی دارد؟

12 تیر 1402
  /  
منتشر شده در مقالات
،
اسناد تجاری
،
قوانین مالی
،

عدم ثبت چک صیادی در سامانه صیاد از مواردی است که به دلیل قانون جدید چک، سوالات زیادی درباره آن وجود دارد. در قانون جدید چک، برای سامان دادن به وضعیت بی سروسامان چک در کشور، افراد ملزم شدند تا چک‌های خود را در سامانه‌ای به نام سامانه صیاد ثبت کنند تا رهگیری چک در سیستم بانکی و قضایی ساده‌تر شده و آمار چک‌های برگشتی کاهش یابد.

اما مانند هر امر دیگری، قانون جدید سوالاتی را در پی داشت. به عنوان مثال اگر کسی چک صیادی را در سامانه ثبت نکرد، چه اتفاقی رخ خواهد داد؟ آیا می‌توان به دلیل عدم ثبت چک در سامانه صیاد علیه او شکایت کرد؟ اگر مایل به یافتن پاسخ این سوالات هستید، در این مقاله با ما همراه باشید.

ثبت چک صیادی در سامانه صیاد

سامانه صیاد در واقع سامانه‌ای است که برای نظارت بر صدور چک و دسته‌چک ایجاد شده است. در واقع این سامانه به صورت یکپارچه بر صدور چک در کشور نظارت کرده و کسانی را که دارای چک برگشتی باشند، ممنوع از گرفتن دسته‌چک خواهد کرد. بر اساس قانون، افراد برای صدور چک مکلفند تا هویت دریافت‌کننده، تاریخ و مبلغ چک را با ذکر شناسه چک در سامانه صیاد ثبت کنند.

البته این امر صرفا در مورد چک‌های صیادی جاری است. این چک‌ها در محل امضای صادرکننده، این عبارت بر روی آن ها درج شده است: «کارسازی این چک منوط به ثبت صدور، دریافت و انتقال آن در سامانه صیاد است.» پس دقت داشته باشید که ما در این مقاله صرفا در مورد چک‌های صیادی سخن می‌گوییم.

درصورتی‌که مالکیت چک‌ها در سامانه صیاد ثبت نشده باشد، مشمول قانون صدور چک نبوده و بانک‌ها مکلفند از پرداخت وجه آن خودداری نمایند. پس تا اینجا متوجه شدیم که تمامی چک‌های صیادی برای آن که دارای اعتبار بوده و اساسا چک محسوب شوند، باید لزوما در سامانه صیاد ثبت گردند.

عدم ثبت چک صیادی توسط صادرکننده

ثبت نکردن چک در سامانه صیاد، برای صادرکننده عواقب جدی مانند صدور چک ندارد و کسی که چک را دریافت می‌کند، باید حتما به این نکته توجه داشته باشد. به عبارت دیگر، اگر چک صیادی در سامانه ثبت نشود، اساسا فاقد عنوان چک خواهد بود. شاید بپرسید مگر چک چه مزیتی دارد که عنوان «چک» داشتن برگه کاغذ، تا این حد مهم است؟‌

چک یکی از انواع اسناد تجاری است که قانون امتیازات ویژه‌ای برای آن‌ها در نظر گرفته است. به عنوان مثال، شما بدون مراجعه به دادگاه و صرفا با در دست داشتن گواهی عدم پرداخت چک، می‌توانید به دایره اجرای ثبت مراجعه و وجه چک را از اموال صادرکننده یا ضامنین چک وصول کنید. همچنین اگر صادرکننده چک در حسابی غیر از حساب متصل به چک دارای وجه باشد، سیستم بانکی می‌تواند اقدام به وصول آن کند. این مزیت‌ها و مواردی دیگر سبب می‌شود تا چک به عنوان سندی تجاری دارای اهمیت بالایی باشد.

پس اگر چکی در سامانه صیاد ثبت نشد، دیگر عنوان چک و سند تجاری بر آن صدق نمی‌کند و بانک در قبال آن تکلیفی برای پرداخت پول نخواهد داشت. پس اگر شما قصد گرفتن چک از فردی دارید، حتما از ثبت آن سامانه صیاد توسط صادرکننده مطمئن شوید.

عواقب عدم ثبت چک صیادی در سامانه

همانگونه که بیان شد، عدم ثبت چک صیادی در سامانه صیاد به معنی آن است که کاغذ امضاشده دیگر خواص چک را نخواهد داشت. این یعنی شما دیگر امکان استفاده از مزایای سند تجاری را ندارید. در این جا این سوال پیش می‌آید: پس این چک که توسط صادرکننده صادر شده است، کاملا بی‌خاصیت است؟‌ پاسخ منفی است.

این چک تنها به عنوان سند بدهی مدنی به کار خواهد آمد. یعنی شما برای وصول آن باید به دادگاه مراجعه کرده و دادخواست مطالبه وجه از دادگاه کنید. طبیعتا این امر راهی دشوارتر و طولانی‌تر برای رسیدن به وجه مورد نظر خواهد بود.

جرم عدم ثبت چک صیادی در سامانه

تا اینجا دانستیم که صادرکننده چک باید چک را در سامانه صیاد ثبت کند. در غیر این صورت آن چک خاصیت تجاری خود را از دست خواهد داد و تنها سندی مدنی برای اثبات بدهکار بودن او خواهد بود. اما این سوال را می‌توان مطرح کرد که آیا ثبت نکردن چک در سامانه صیاد توسط صادرکننده جرم است؟ آیا ضمانت اجرای خاصی توسط قانون برای او در نظر گرفته شده است؟‌

برای پاسخ به این سوال باید به قوانین مرتبط با چک مراجعه کرد. با مراجعه به قانون صدور چک به عنوان قانون خاص در این زمینه و همچنین قانون مجازات اسلامی به عنوان قانون عام حاکم در مسائل کیفری، در هیچ کجا چنین عملی جرم‌انگاری نشده است. با توجه به اصل قانونی بودن جرم و مجازات که بیان می‌دارد که هیچ عملی بدون بیان در قانون نمی‌تواند جرم باشد، باید گفت که ثبت نکردن چک صیادی در سامانه صیاد به هیچ عنوان عملی مجرمانه نیست.

بهترین ضمانت اجرا برای چک ثبت‌نشده در سامانه صیاد، عدم دریافت آن توسط گیرنده است. پس توصیه ما به شما این است که تا وقتی چک در سامانه ثبت نشده، به هیچ عنوان آن را به عنوان پرداخت در مبادلات و معاملات دریافت نکنید.

شکایت از چک ثبت‌نشده در سامانه صیاد

بیان شد که چک ثبت‌نشده در سامانه صیاد خاصیت تجاری خود را از دست می‌دهد و دیگر نمی‌توان آن را به نحو کیفری یا با مراجعه به ثبت، به اجرا گذاشت. اما امکان شکایت از چنین چکی به هیچ عنوان وجود ندارد؟ پاسخ منفی است. گرچه چنین چکی خاصیت تجاری خود را از دست داده، اما کماکان مانند سندی مدنی و به عنوان یک رسید که نشان‌دهنده بدهی فرد است، می‌تواند مورد استفاده قرار بگیرد. به عبارت دیگر، این چک همانند تکه کاغذی است که فرد به عنوان اقرار به شما می‌دهد که «من مبلغی خاص را به شما بدهکارم و متعهد می‌شوم آن را در تاریخی معین به شما پرداخت کنم.»

برای وصول چنین طلبی، علاوه بر مراجعه به خود فرد، می‌توان به دادگاه مراجعه کرد و با ثبت دادخواست مطالبه وجه اقدام به دریافت آن کرد. ثبت چنین دادخواستی مستلزم مراجعه به دفاتر خدمات الکترونیک قضایی خواهد بود.

نمونه دادخواست عدم ثبت چک صیادی

دانستیم که برای وصول وجه چکی که در سامانه صیاد ثبت نشده، باید اقدام به دعوای حقوقی مطالبه وجه نمود. دعوای حقوقی مطالبه وجه باید با ارائه دادخواست به دادگاه اقامه شود. در زیر نمونه ای از متن دادخواست مطالبه وجه چک ثبت نشده را برایتان آورده‌ایم.

ریاست محترم دادگاه حقوقی ………..
با سلام

احتراما به عرض می‌رساند، اینجانب خواهان به مشخصات مندرج، در تاریخ ۱۴۰۲/۰۳/۰۱ یک فقره چک صیادی، به شناسه …….. را از خوانده محترم دریافت کرده که صادرکننده چک مزبور را در سامانه سامانه صیاد ثبت نکرده و متعاقبا، بانک نیز از پرداخت وجه آن و صدور گواهی عدم پرداخت، خودداری نمود.

حال، نظر به این که این چک، با توجه به مقررات قانون صدور چک جدید، سند تجاری محسوب نشده و یک سند عادی است و همچنین، با در نظر گرفتن تعهد صادرکننده سند مبنی بر پرداخت وجه آن و همچنین، امضای سند توسط متعهد، صدور حکم بر پرداخت وجه مندرج در سند، مورد استدعا است.

سخن پایانی

عدم ثبت چک صیادی در سامانه صیاد سبب می‌شود که این چک خاصیت تجاری خود را از دست دهد و به عبارت دقیق‌تر دیگر عنوان چک بر آن صادق نخواهد بود. با توجه به این که شکایت از چنین چک‌هایی مستلزم طرح دعوای حقوقی است، پیشنهاد می‌کنیم تا در این زمینه از خدمات مشاورین و وکلای مجرب ما در پلتفرم حقوقی ترازو استفاده کنید.

۴.۳/۵ - (۴۴ امتیاز)

دیدگاه شما

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

۶۶ دیدگاه ثبت شده
سعید شاهسنایی 24 آذر 1402
پاسخ

سلام وقت بخیر من بابت آسانسور منزل با پیمانکار قرار داد بستم و چهار فقره چک به پیمانکار آسانسور دادم و سه فقره چک ثبت شده و چک چهارم را ثبت نکردیم تا تائیدیه استاندارد آسانسور را بگیره و بعد ثبت چک را بزنم اما بعد از هفت ماه که از تاریخ چک گذشته هنوز تاییدیه آسانسور را نگرفته و میگه من برای چک شکایت میکنم و به نرخ روز باهاتون حساب میکنم میخواستم ببینم پیمانکار چه اقدامی می‌تونه بکنه و ما چکار باید بکنیم

مصطفی عبداللهی 20 فروردین 1403
پاسخ

سلام با وکیل مشورت کنید.

عبدالحمید 14 آذر 1402
پاسخ

سلام
بنده سال قبل پولی از شخصی قرض گرفتم و به چک دادم
اما به دلیل مسدود بودن حسابم پول را از طریق برادرم به این شخص عودت دادم حال چک من را پس نمی‌دهد و طلب سود مدتی که پول در ید من بوده میکند سی ملیون هم سود به وی پرداخت کردم ولی باز لاشه چک را مسترد نکرد راهکار من چیست؟؟؟

مصطفی عبداللهی 24 فروردین 1403
پاسخ

سلام این دعوا همانند دیگر دعاوی حقوقی بانکی بوسیله دادخواست در دادگاه عمومی حقوقی محل سکونت خوانده یعنی کسی که چک در دست او قرار دارد و از بازگرداندن آن خودداری می کند، اقامه می شود.

در صورتی که چک به شخص یا اشخاص دیگری منتقل شده باشد همه آن ها باید طرف دعوی قرار بگیرند.

خواهان یا همان صادرکننده چک باید با ارائه مدارکی که دلالت بر استحقاق او به پس گرفتن چک دارد مثل رسید پرداخت وجه چک، حکم یا نامه قضایی یا ثبتی، اقرارنامه یا رضایت نامه رسمی دارنده چک مبنی بر وصول طلب خود و غیره دادخواست را از طریق دفتر خدمات الکترونیک قضایی به دادگاه صالح ارسال نماید.

قاضی در صورت تکمیل بودن پرونده دستور تعیین وقت رسیدگی و دعوت از طرفین را صادر می کند و اگر تنظیم دادخواست به نحو صحیح صورت گرفته باشد و ایراد قانونی (شکلی یا ماهیتی) نداشته باشد و دلایل و مدارک خواهان درست و کامل باشد حکم به استرداد لاشه چک صادر می کند.

میلاد مهرجویان 13 آذر 1402
پاسخ

درود
خسته نباشید
اگر چک صیادی ثبت بشه و ما کالا رو تحویل بدیم و تاریخ چک مال یکماه دیگه باشه اون طرف صاحب چک می تونه چک رو حذف کنه یا اختلال ایجاد کنه ؟

میلاد مهرجویان 13 آذر 1402
پاسخ

درود
خسته نباشید
اگر چک صیادی رو از طرف مقابل دریافت کردیم مثلا شب بود چطوری باید از ثبت شدن چک مطمئن بشیم و اینکه تو حساب پول هست یا نیست ؟

مصطفی عبداللهی 20 فروردین 1403
پاسخ

سلام
یکی از پر استفاده ترین روش های دریافت استعلام چک، از طریق تلفن همراه و ارسال کد ۱۶ رقمی موجود بر روی چک به سر شماره ۷۰۱۷۰۱ می باشد پس از انجام این کار، یک گزارش استعلام چک مورد نظر برای فرد ارسال می گردد که در آن وضعیت اعتبار چک، عدم مفقودی و دزدی نبودن آن ، برگشت نخوردن چک و سایر موارد از این دست قرار داده شده است.

داوود 9 آذر 1402
پاسخ

باسلام.من یه چک با یک واسطه بدستم رسیده،یعنی دروجه شخصی صادر شده وآن شخص چک روبه من داده،(شخص صاحب چک نیست)
وتاریخ چک براآخردی ماه ۱۴۰۲ هست ،
چک بنام من ثبت نشده ،
الان باید چه اقدامی انجام بدم.ممنون

مصطفی عبداللهی 24 فروردین 1403
پاسخ

سلام براساس ماده ۲۱قانون تجدید صدور چک ،چک ثبت نشده رانه می توان برگشت زد نه میتوان وصول نمود. در نتیجه، تا زمانی که چک در سیستم به نام شما ثبت نشود، حمایت‌های بانکی و قانونی از آن بهره‌مند نخواهید شد.

قربانعلی 30 آبان 1402
پاسخ

سلام ما یک چک هشتصد میلیون تومانی بابت معامله از شخصی گرفتم که چک سفید امضا بود گفت از شرکت طلب دارم که خودش مشخصات ما را روی چک نوشت ولی چک را ثبت نکرد حالا ما چطور به پولمان برسیم؟ممنون.

مصطفی عبداللهی 24 فروردین 1403
پاسخ

سلام براساس ماده ۲۱قانون تجدید صدور چک ،چک ثبت نشده رانه می توان برگشت زد نه میتوان وصول نمود. در نتیجه، تا زمانی که چک در سیستم به نام شما ثبت نشود، حمایت‌های بانکی و قانونی از آن بهره‌مند نخواهید شد.

اهورا 29 آبان 1402
پاسخ

سلام من یک چک صیادی به دوستم دادم و آن را ثبت نکردم چون چک بزگشتی داشتم و نمیشد ثبت کرد به ایشان هم گفته بودم. قرار بود مبلغ چک را خودم کم کم به حساب طرف واریز کنم. اما وسطای کار من چکهای برگشتی خود را سو اثر کردم. بعد مدتی پیامک مسدودی برای اون چک ثبت نشده برام اومد. از بانک استعلام گرفتم خود شخص دریافت کننده چک رفته چک رو ثبت کرده و برگشت زده. آیا این امر خلاف قوانین چک صیادی نیست؟ چطور طرف میتونه چک صیادی من رو خودش ثبت کنه؟

سعید 29 آبان 1402
پاسخ

با سلام پروسه شکایت از چک ثبت نشده حدود ۶۰ میلیون حدودا چقدر طول میکشه تا فرد به پولش برسه و اینکه جبران خسارت هم در کاره یا فقط اصل پول ممنون از شما

مصطفی عبداللهی 19 فروردین 1403
پاسخ

سلام وقت بخیر نمی شود زمان دقیقی مشخص کرد.

میثم منصوری 27 آبان 1402
پاسخ

سلام بنده با یکی شریک شدم چک من پاس شده و چک ایشان بدون ثبت در سامانه تحویل گرفتم به عنوان ضمانت و یه برگی بین خودمان هم نوشتیم و اثر انگشت زدیم . حالا دوهفته که به ایشان گفتم بیا تسویه کنیم حاضر نیست بیاد به نظر شما باید چکار کنم

مصطفی عبداللهی 24 فروردین 1403
پاسخ

سلام با وکیل مشورت کنید.

علی اکبر بسحاقی 23 آبان 1402
پاسخ

سلام بنده یه چک۲۵ملیون بابت کارکردازصاحب کارم دریافت کردم ک به علت یکی نبودن تاریخ چک وتاریخ ثبت چک درسامانه عودت داده شده ودیگه صاحب کارم چک روثبت نکردوبهانه اوردولی پیام هاومدارکی ک باهم صحبت کردیم ک قراربودچک روثبت کنه موجودهست میخاستم بدونم چیکاربایدبکنم تشکر