عدم ثبت چک صیادی در سامانه صیاد چه عواقبی دارد؟

عدم ثبت چک صیادی در سامانه صیاد چه عواقبی دارد؟

12 تیر 1402
  /  
منتشر شده در مقالات
،
اسناد تجاری
،
قوانین مالی
،

عدم ثبت چک صیادی در سامانه صیاد از مواردی است که به دلیل قانون جدید چک، سوالات زیادی درباره آن وجود دارد. در قانون جدید چک، برای سامان دادن به وضعیت بی سروسامان چک در کشور، افراد ملزم شدند تا چک‌های خود را در سامانه‌ای به نام سامانه صیاد ثبت کنند تا رهگیری چک در سیستم بانکی و قضایی ساده‌تر شده و آمار چک‌های برگشتی کاهش یابد.

اما مانند هر امر دیگری، قانون جدید سوالاتی را در پی داشت. به عنوان مثال اگر کسی چک صیادی را در سامانه ثبت نکرد، چه اتفاقی رخ خواهد داد؟ آیا می‌توان به دلیل عدم ثبت چک در سامانه صیاد علیه او شکایت کرد؟ اگر مایل به یافتن پاسخ این سوالات هستید، در این مقاله با ما همراه باشید.

ثبت چک صیادی در سامانه صیاد

سامانه صیاد در واقع سامانه‌ای است که برای نظارت بر صدور چک و دسته‌چک ایجاد شده است. در واقع این سامانه به صورت یکپارچه بر صدور چک در کشور نظارت کرده و کسانی را که دارای چک برگشتی باشند، ممنوع از گرفتن دسته‌چک خواهد کرد. بر اساس قانون، افراد برای صدور چک مکلفند تا هویت دریافت‌کننده، تاریخ و مبلغ چک را با ذکر شناسه چک در سامانه صیاد ثبت کنند.

البته این امر صرفا در مورد چک‌های صیادی جاری است. این چک‌ها در محل امضای صادرکننده، این عبارت بر روی آن ها درج شده است: «کارسازی این چک منوط به ثبت صدور، دریافت و انتقال آن در سامانه صیاد است.» پس دقت داشته باشید که ما در این مقاله صرفا در مورد چک‌های صیادی سخن می‌گوییم.

درصورتی‌که مالکیت چک‌ها در سامانه صیاد ثبت نشده باشد، مشمول قانون صدور چک نبوده و بانک‌ها مکلفند از پرداخت وجه آن خودداری نمایند. پس تا اینجا متوجه شدیم که تمامی چک‌های صیادی برای آن که دارای اعتبار بوده و اساسا چک محسوب شوند، باید لزوما در سامانه صیاد ثبت گردند.

عدم ثبت چک صیادی توسط صادرکننده

ثبت نکردن چک در سامانه صیاد، برای صادرکننده عواقب جدی مانند صدور چک ندارد و کسی که چک را دریافت می‌کند، باید حتما به این نکته توجه داشته باشد. به عبارت دیگر، اگر چک صیادی در سامانه ثبت نشود، اساسا فاقد عنوان چک خواهد بود. شاید بپرسید مگر چک چه مزیتی دارد که عنوان «چک» داشتن برگه کاغذ، تا این حد مهم است؟‌

چک یکی از انواع اسناد تجاری است که قانون امتیازات ویژه‌ای برای آن‌ها در نظر گرفته است. به عنوان مثال، شما بدون مراجعه به دادگاه و صرفا با در دست داشتن گواهی عدم پرداخت چک، می‌توانید به دایره اجرای ثبت مراجعه و وجه چک را از اموال صادرکننده یا ضامنین چک وصول کنید. همچنین اگر صادرکننده چک در حسابی غیر از حساب متصل به چک دارای وجه باشد، سیستم بانکی می‌تواند اقدام به وصول آن کند. این مزیت‌ها و مواردی دیگر سبب می‌شود تا چک به عنوان سندی تجاری دارای اهمیت بالایی باشد.

پس اگر چکی در سامانه صیاد ثبت نشد، دیگر عنوان چک و سند تجاری بر آن صدق نمی‌کند و بانک در قبال آن تکلیفی برای پرداخت پول نخواهد داشت. پس اگر شما قصد گرفتن چک از فردی دارید، حتما از ثبت آن سامانه صیاد توسط صادرکننده مطمئن شوید.

عواقب عدم ثبت چک صیادی در سامانه

همانگونه که بیان شد، عدم ثبت چک صیادی در سامانه صیاد به معنی آن است که کاغذ امضاشده دیگر خواص چک را نخواهد داشت. این یعنی شما دیگر امکان استفاده از مزایای سند تجاری را ندارید. در این جا این سوال پیش می‌آید: پس این چک که توسط صادرکننده صادر شده است، کاملا بی‌خاصیت است؟‌ پاسخ منفی است.

این چک تنها به عنوان سند بدهی مدنی به کار خواهد آمد. یعنی شما برای وصول آن باید به دادگاه مراجعه کرده و دادخواست مطالبه وجه از دادگاه کنید. طبیعتا این امر راهی دشوارتر و طولانی‌تر برای رسیدن به وجه مورد نظر خواهد بود.

جرم عدم ثبت چک صیادی در سامانه

تا اینجا دانستیم که صادرکننده چک باید چک را در سامانه صیاد ثبت کند. در غیر این صورت آن چک خاصیت تجاری خود را از دست خواهد داد و تنها سندی مدنی برای اثبات بدهکار بودن او خواهد بود. اما این سوال را می‌توان مطرح کرد که آیا ثبت نکردن چک در سامانه صیاد توسط صادرکننده جرم است؟ آیا ضمانت اجرای خاصی توسط قانون برای او در نظر گرفته شده است؟‌

برای پاسخ به این سوال باید به قوانین مرتبط با چک مراجعه کرد. با مراجعه به قانون صدور چک به عنوان قانون خاص در این زمینه و همچنین قانون مجازات اسلامی به عنوان قانون عام حاکم در مسائل کیفری، در هیچ کجا چنین عملی جرم‌انگاری نشده است. با توجه به اصل قانونی بودن جرم و مجازات که بیان می‌دارد که هیچ عملی بدون بیان در قانون نمی‌تواند جرم باشد، باید گفت که ثبت نکردن چک صیادی در سامانه صیاد به هیچ عنوان عملی مجرمانه نیست.

بهترین ضمانت اجرا برای چک ثبت‌نشده در سامانه صیاد، عدم دریافت آن توسط گیرنده است. پس توصیه ما به شما این است که تا وقتی چک در سامانه ثبت نشده، به هیچ عنوان آن را به عنوان پرداخت در مبادلات و معاملات دریافت نکنید.

شکایت از چک ثبت‌نشده در سامانه صیاد

بیان شد که چک ثبت‌نشده در سامانه صیاد خاصیت تجاری خود را از دست می‌دهد و دیگر نمی‌توان آن را به نحو کیفری یا با مراجعه به ثبت، به اجرا گذاشت. اما امکان شکایت از چنین چکی به هیچ عنوان وجود ندارد؟ پاسخ منفی است. گرچه چنین چکی خاصیت تجاری خود را از دست داده، اما کماکان مانند سندی مدنی و به عنوان یک رسید که نشان‌دهنده بدهی فرد است، می‌تواند مورد استفاده قرار بگیرد. به عبارت دیگر، این چک همانند تکه کاغذی است که فرد به عنوان اقرار به شما می‌دهد که «من مبلغی خاص را به شما بدهکارم و متعهد می‌شوم آن را در تاریخی معین به شما پرداخت کنم.»

برای وصول چنین طلبی، علاوه بر مراجعه به خود فرد، می‌توان به دادگاه مراجعه کرد و با ثبت دادخواست مطالبه وجه اقدام به دریافت آن کرد. ثبت چنین دادخواستی مستلزم مراجعه به دفاتر خدمات الکترونیک قضایی خواهد بود.

نمونه دادخواست عدم ثبت چک صیادی

دانستیم که برای وصول وجه چکی که در سامانه صیاد ثبت نشده، باید اقدام به دعوای حقوقی مطالبه وجه نمود. دعوای حقوقی مطالبه وجه باید با ارائه دادخواست به دادگاه اقامه شود. در زیر نمونه ای از متن دادخواست مطالبه وجه چک ثبت نشده را برایتان آورده‌ایم.

ریاست محترم دادگاه حقوقی ………..
با سلام

احتراما به عرض می‌رساند، اینجانب خواهان به مشخصات مندرج، در تاریخ ۱۴۰۲/۰۳/۰۱ یک فقره چک صیادی، به شناسه …….. را از خوانده محترم دریافت کرده که صادرکننده چک مزبور را در سامانه سامانه صیاد ثبت نکرده و متعاقبا، بانک نیز از پرداخت وجه آن و صدور گواهی عدم پرداخت، خودداری نمود.

حال، نظر به این که این چک، با توجه به مقررات قانون صدور چک جدید، سند تجاری محسوب نشده و یک سند عادی است و همچنین، با در نظر گرفتن تعهد صادرکننده سند مبنی بر پرداخت وجه آن و همچنین، امضای سند توسط متعهد، صدور حکم بر پرداخت وجه مندرج در سند، مورد استدعا است.

سخن پایانی

عدم ثبت چک صیادی در سامانه صیاد سبب می‌شود که این چک خاصیت تجاری خود را از دست دهد و به عبارت دقیق‌تر دیگر عنوان چک بر آن صادق نخواهد بود. با توجه به این که شکایت از چنین چک‌هایی مستلزم طرح دعوای حقوقی است، پیشنهاد می‌کنیم تا در این زمینه از خدمات مشاورین و وکلای مجرب ما در پلتفرم حقوقی ترازو استفاده کنید.

۴.۳/۵ - (۴۴ امتیاز)

دیدگاه شما

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

۶۶ دیدگاه ثبت شده
Ahmad 19 آبان 1402
پاسخ

سلام
من یه فقره چک از شخصی بابت مطالبات دریافت کردم ولی ثبت نکرد و نمیکنه و میگه من چک رو گم کردم و بیا بده تکلیف چیست؟

مصطفی عبداللهی 25 فروردین 1403
پاسخ

سلام سوالتون درباره تحویل یا عدم تحویل لاشه چک هست یا شکایت چک ثبت نشده؟

مجتبی طباطبایی 6 آبان 1402
پاسخ

با درود. بنده طلبی از شرکت داشتم و شکایت کردم به اداره کار و رای صادره بنفع بنده انجام شد به مبلغ ۲۹میلیون تومان و قطعیت حکم و قابل اجرا بودن هم نامه اشو گرفتم. ولی شرکت گفت فعلا اجرا نزار بیا سازش کنیم بهت پولو بدم رفتم به بنده چک دادن و بنده هم در رسید قرارداد تسویه شرکتم نوشتم در صورت پاس نشدن چک این برگه سندیت قانونی ندارد و امضا انگشت زدم.و با خط بستم زیر نوشته امو اونا گفتم سیستم قطع هست تا به بانک برسی ثبت چک انجام میشود ولی به بانک مراجعه کردم چک ثبت نشده بود و بعد مدیرعامل دیگر جواب بنده رو نمیده. حالا میخوام حکم اداره کار رو اجرا بزارم ایا میتونم به پولم برسم؟ ایا حکم قابل اجرا هست همچنان؟ چون در امضا تسویه نامه شرکت هم قید کردم درصورت پاس نشدن سندیت و ارزش قانونی ندارد شماره چک هارم نوشتم زیرشم خط کشیدم بستم بعد امضا زدم

مصطفی عبداللهی 25 فروردین 1403
پاسخ

سلام با وکیل مشورت کنید.

سارینا 30 مهر 1402
پاسخ

سلام کارشناس محترم من یه ماشین فروختم با چک صیادی که متوجه شدم ثبت نشده بنامم منم رفتم پلاک های خودرو که بنامم بود رو بستم الان میتونم ب وسیله پلاک ها زودتر به پولم برسم؟

مصطفی عبداللهی 28 فروردین 1403
پاسخ

سلام با وکیل مشورت کنید.

هادی 25 مهر 1402
پاسخ

سلام چکی صیادی ک دریافت کردیم تودیع وثیقه ثبت شده باشد آیا زمان سر رسید میتوانید لاشه چک را بانک برای وصول برد

مهدی 16 مهر 1402
پاسخ

سلام چطور بفهمیم چک ثبت شده یا نه؟

مصطفی عبداللهی 19 فروردین 1403
پاسخ

سلام وقت بخیر
یکی از پر استفاده ترین روش های دریافت استعلام چک، از طریق تلفن همراه و ارسال کد ۱۶ رقمی موجود بر روی چک به سر شماره ۷۰۱۷۰۱ می باشد پس از انجام این کار، یک گزارش استعلام چک مورد نظر برای فرد ارسال می گردد که در آن وضعیت اعتبار چک، عدم مفقودی و دزدی نبودن آن ، برگشت نخوردن چک و سایر موارد از این دست قرار داده شده است.

علی 24 شهریور 1402
پاسخ

سلام چک گرفتم اون لحظه سامانه بانک به گفته صادر کننده مختل شده بود و به من گفت تابرسی کافینت ثبت میکنم حالا دیگه پیداش نمیکنم طرفو چکار کنم

محمودی 18 شهریور 1402
پاسخ

سلام خسته نباشید من ی چک ۱۷۰م دارم که از آشنا گرفتم بهم گفت تا شب ثبت میکنم و نکرد چندماه گفت پولتو پس میدم ….رفتم شکایت کنم میگه از بانک گواهی عدم ثبت بگیر…رفتم بانک میگه این چک به نام شخص دیگه با مبلغ متفاوت ثبت شده در صورتی که جلوی خودم برگه سفیده از دسته چکش پر کرد داد الان من باید چیکار کنم گواهی هم ندادن

محمد 14 شهریور 1402
پاسخ

سلام و خسته نباشید
جنسی را به یک نفر فروختیم و سه تا چک ۱۰۰ تومنی ازشون دریافت کردیم، که داخل چک “در وجه” رو خالی گذاشتن و گفتن خودتون به اسم هر کسی خواستین بنویسین. یکی از چک ها رو ثبت کردن ولی دو تا چک دیگه رو ثبت نکردن. اون چکی هم که ثبت کردن برگشت خورده. الان با توجه به اینکه قسمت “در وجه” خالی هست، ما میتونیم گواهی عدم ثبت از بانک بگیریم؟ یا اینکه باید حتما نوشته بشه در وجه چه کسی؟ خودم اگه بنویسم در وجه فلانی باتوجه به متفاوت بودن خط ایشون و خط من، مشکلی پیش میاد؟ ممنون میشم راهنمایی بفرمایید

Taha 5 شهریور 1402
پاسخ

سلام وقت بخیر
من چکی به مدت یک ماه بابت قرض الحسنه دریافت نمودم که برگشت خورد و برای رفع مشکل ایشان با گرفتن یک چک دیگر بدون ثبت در سامانه صیاد چک قبلی را به ایشان عودت دادم اما باگذشت حدود ۲ماه از تاریخ عودت چک قبلی هنوز چک موردنظر نقد نشده در صورت امکان بفرمائید چطور میتوانم به پولم برسم .
متشکرم

کارشناس حقوقی ترازو 5 شهریور 1402
پاسخ

سلام. چکی که در سامانه صیاد ثبت نشده قابلیت پیگیری به عنوان سند عادی را خواهد داشت. بنابراین شما باید با مراجعه به دفتر خدمات الکترونیک قضایی دادخواستی ثبت کنید و از طریق دادگاه پیگیری کنید. اگر مبلغ کمتر از ۲۰ میلیون است از طریق شورای حل اختلاف.

امیر علیشاهی 29 مرداد 1402
پاسخ

عرض سلام وادب واخترام.بنده هشت فقره چک سفید امضا برای یک کلی فروش در شهرستانی پست کردم تا بعداز ارسال بار وجه چکها رانوشته ومن ثبت کنم. چهار فقره بابت دو فاکتور ارسالی رو ثبت کردم ولی چک سوم وچهارمم برگشت خورد ودیگه واسم بار نفرستادن. الان مدعی هستن که فاکتور سومی هم ارسال شده وباید دو فقره چک دیگه ثبت کنی.تکلیف من چیه؟من فاکتور سومی دریافت نکردم

کارشناس حقوقی ترازو 29 مرداد 1402
پاسخ

سلام. اگر فاکتوری دریافت نکردید ثبت نکنید.